ကင္ဆာေရာဂါတြင္(သို႔)ကင္ဆာေရာဂါအတြက္လည္း ထိုကဲ့သို႔ သတိေပး၊ အသိေပးလကၡဏေတြ ရွိႏိုင္၊ ျပႏိုင္ သည္။ ထို႔အတူ လူမ်ားကင္ဆာေရာဂါျဖစ္ရျခင္းသည္ အႏၱရယ္ျဖစ္ႏိုင္မွန္းသိလ်က္ အလိုလိုက္မိုက္မွားကာ အႏၱရာယ္ႏွင့္ကစားမိသည္မ်ားလည္းရွိႏိုင္သည္။ ကတ္ထရီနာအဲလစ္စ္ ျပဳစုထားေသာဇယားကို လူတိုင္းသိရွိ ႏိုင္ရန္ေရးသားလိုက္ပါသည္။ တတ္လို႔သိလို႔ေရးထားတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး၊ ဖတ္မိတဲ့ေဆာင္းပါးတစ္ခုက အေၾကာင္းအရာေလးကို လူတိုင္းဗဟုသုတအေနနဲ႔သိထား၊ မွတ္ထားရေအာင္ ေရးသားလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါ ေၾကာင္း ......
ကင္ဆာအားလံုး
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ကင္ဆာျဖစ္ေစေသာအရာမ်ား၊ စိတ္ခံစားမႈဆိုင္ရာကိစၥမ်ား၊ အဆိပ္အေတာက္စသျဖင့္။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
က်က္ခဲသည့္ပံုမွန္မဟုတ္ေသာေသြး၊ သနံရည္၊ အရိအရြဲတို႔ထြက္ေနသည့္အနာမ်ား၊ အေရျပားေပၚ(သုိ႔) အေရ ျပားေအာက္တြင္ေပၚလာသည့္ စမ္းမိသည့္ အက်ိတ္၊ အဖုမ်ား၊ ၾကြက္ႏို႔(သို႔) မွဲ႔က သိသိသာသာၾကီးလာျခင္း၊ အဖ်ားတာရွည္ျခင္း၊ အေၾကာင္းမဲ့အေရျပားေပၚတြင္ေသြးျခည္ဥကဲ့သို႔ နီရဲညိဳမည္းလာျခင္း၊ ၀မ္းမွန္ရာက ၀မ္း ပ်က္၀မ္းခ်ဳပ္လာျခင္း၊ ပိန္လာျခင္း၊ အစာေရစာမ်ိဳရခက္လာျခင္း၊ မၾကာမၾကာအစာမေၾကျခင္း၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ ဆိုးျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးျပီး အသံ၀င္ျခင္း။
ဦးေႏွာက္အက်ိတ္ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
လူတို႔ဖန္တီးသည့္ လွ်ပ္စစ္၊ သံလိုက္စက္ကြင္းအားသံုးစက္ကိရိယာမ်ားကို ေရရွည္ကိုင္တြယ္အသံုးျပဳရျခင္း၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း၊ ဓာတုေဖ်ာ္ရည္၊ ပုိးသတ္ေဆး၊ စည္သြပ္ဘူး၊ ျပဳျပင္စီရင္ထားေသာ အသားမ်ားထဲ တြင္ပါေလ့ရွိသည့္ ႏိုက္ထရိုဆိုေအမင္းန္စသည့္ ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ထိေတြ႔မႈရွိျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေခါင္းအျပင္းအထန္ကိုက္ျခင္း၊ ေန႔စဥ္ရက္ဆက္ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ မူးေ၀ျခင္း၊ ႏံူးေညာင္းျခင္း၊ ကိုယ္ခႏၵာအစိတ္ အပိုင္းတစ္ရပ္ရပ္အေၾကာင္းမဲ့ခ်ည့္နဲ႔ျခင္း၊ အျမင္အာရံုေ၀၀ါးျခင္းအပါအ၀င္ အျမင္အာရံုျပႆနာမ်ားရွိျခင္း၊ အန္ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕ျခင္း၊ တက္ျခင္း၊ စိတ္မမွန္ျခင္း၊ စကားေျပာမမွန္ျခင္း၊ ေလဖ်န္းျခင္း၊ ေလျဖတ္ျခင္း။
ေသြးကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
မ်ိဳးရိုးဗီဇ၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း၊ မဟာဓာတ္အားလိုင္းမ်ား၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ ေရရွည္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၀င္ေရာဂါ မ်ားျဖစ္ျခင္း၊ ဘဲန္ဇင္းန္၊ ကလိုရဲဖ္ဖင္နီေကာလ္ ပ႗ီဇီ၀ေဆး။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ျဖဴေဖ်ာ့ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားျခင္း၊ ခဏခဏဖ်ားျခင္း၊ ေသြးျခည္ ဥလြယ္ျခင္း၊ အရိုးအဆစ္နာျခင္း၊ ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္း၊ အျခားေသြးယို၊ ေသြးထြက္ျခင္းမ်ား၊ အဖ်ား၊ ေသြးအား နည္း၊ ေဘလံုး(သရက္ရြက္)(သုိ႔)အသည္း(သို႔)ျပန္ရည္အက်ိတ္မ်ားႀကီးျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း၊ ညဘက္ေခၽြးျပန္ျခင္း၊ ေသြးဥမႊားအေရအတြက္ေလ်ာ့က်လာျခင္း။
ရိုးတြင္းျခင္ဆီကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
၉၀ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္သည့္အသက္၄၀ေက်ာ္ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္အျဖစ္မ်ားျခင္း၊ ဓာတုပစၥည္းမ်ား(ဒိုင္ေအာက္ ဆင္၊ ဓာတုေပ်ာ္ရည္၊ ေၾကးခၽြတ္သန္႔စင္ဓာတုပစၥည္း)ႏွင့္ထိေတြ႔မႈရွိျခင္း၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း၊ အိပ္ခ်္အိုင္ ဗီပိုး၊ အသည္းေရာင္အသား၀ါပိုး၊ ေရယုန္ပိုး၊ အက္ပ္စတိန္းဘားဗိုင္းရပ္စ္ဆိုက္တိုမက္ဂလိုဗိုင္းရပ္စ္စသည့္ ဗုိင္း ရပ္စ္ပုိးမ်ား ၀င္ေရာက္ေရာဂါရႏိုင္ေျခရွိျခင္း။ မ်ိဳးရုိး၊ ကိုယ္တြင္းခုခံအားညံ့ျခင္း၊ ျပဒါး(သို႔)ပီဗြီစီႏွင့္အထိအေတြ႔ ဗို္င္းရပ္စ္ပိုး၀င္ျခင္းႏွင့္အဆက္အစပ္မကင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေက်ာဘက္အရိုးထဲကနာျခင္းသည္ ပထမဆံုးလကၡဏာ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ အားနည္းအားယုတ္သကဲ့သုိ႔ ခံစားရျခင္း၊ မၾကာမၾကာပုိး၀င္၍ ဖ်ားျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း။
အေရျပားကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အေရျပားေနေရာင္ၾကာၾကာခံျခင္း၊ အလားတူမီးလံုးမ်ားျဖင့္ အသားညိဳရန္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ အထူးသျဖင့္ အသားျဖဴ၊ အသား၀ါမ်ား၊ မွဲ႔မ်ားေသာရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ ေျခေထာက္(သို႔)အ၀တ္အစားႏွင့္အပြတ္အတုိက္မ်ားေသာေနရာမ်ား တြင္မွဲ႔ရွိျခင္း၊ ေနေလာင္အမာရြတ္မ်ားရွိျခင္း၊ အေရျပားကင္ဆာျဖစ္ဖူးသူ မိသားစုထဲမွာရွိျခင္း၊ မီးေခ်ာင္း၊ မိုက္ခ ရိုေ၀့ဖ္မ်ားႏွင့္အထိအေတြ႔မ်ားျခင္း၊ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္သင့္ျခင္း၊ အရက္မ်ားျခင္း၊ သေႏၵတားေဆး တာရွည္ သံုးျခင္း၊ (ငါးႏွစ္ေက်ာ္)သမင္ျဖဴ၊ ခရုသင္းထြက္ျခင္း၊ ကိုယ္တြင္းခုခံအားက်ျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
အေရးျပားေပၚတြင္ ၾကြက္ႏို႔ႏွင့္တူေသာအဖုအပိမ့္ထြက္ျခင္း၊ က်က္ခဲေသာအနာေပါက္ျခင္း၊ မွဲ႔မ်ားရွိပါက အရြယ္ အစားၾကီးလာျခင္း၊ အနာျဖစ္လာျခင္း အနာက်က္ခဲျခင္း၊ အနာရြတ္မ်ားမွ အနာျဖစ္လာျခင္း၊ မွ႔ဲမ်ား၏ အနား၀ိုင္း ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း၊ မွဲ႔နက္ႀကီးမ်ားေပၚျခင္း၊ မွဲ႔မွေသြးထြက္ျခင္း။
လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အရက္၊ ေဆးလိပ္ အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေခ်ာင္းဆက္တိုက္ဆိုးျခင္း၊ အသံ၀င္ျခင္း၊ မည္သို႔ပင္ကုကုေပ်ာက္ခဲေသာလည္ေခ်ာင္းေရာဂါမ်ားျဖစ္ျခင္း။
ပါးစပ္၊ ခံတြင္းႏွင့္လည္ေခ်ာင္းကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ခံတြင္းထဲတြင္သရိုးသရီျဖစ္ျခင္း၊ သြားက်ိဳးျခင္း၊ အံကပ္၊ သြားတုမ်ားမေတာ္ေတာ့ျခင္း၊ ပ်က္စီးျခင္း၊ အရက္မ်ား ျခင္း၊ ေဆးလိပ္မ်ားျခင္း၊ ေဆးရြက္ႀကီးငံု၀ါးျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ပါးစပ္၊ လည္ေခ်ာင္း၊ လွ်ာ၊ အနာျဖစ္ပါက က်က္ခဲျခင္း၊ အသံ၀င္ျခင္း။
အသည္းကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ေျမပဲ၊ ေျမပဲေထာပတ္၊ ေျပာင္း၊ ဆန္တို႔ေပၚရွိ မႈိပိုးမွထြက္ေသာအဖလာအဆိပ္ကို စားမိျခင္း၊ အရက္အေသာက္ မ်ားျခင္း၊ ပိုင္ရိုလစ္ဇစ္ဒင္းန္ အယ္လ္ကလြိဳက္မ်ား၊ ေပၚလီဗီႏိုင္းလ္ကလိုရိုဒ္၊ တေမာ့က္စီဖဲန္ စသည္တို႔ႏွင့္ အထိ အေတြ႔ရွိျခင္း၊ ေသာက္မိျခင္း၊ အသည္းေရာင္အသား၀ါဘီပိုး၊ စီပုိး၊ အသည္းေျခာက္ျခင္း၊ သိုရီယမ္ဒိုင္ေအာက္ ဆိုဒ္၊ သေႏၵတားေဆးလံုး၊ အဲန္နာေဘာလစ္စတီးရြိဳက္အာဆင္းနစ္၊ ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ႀကီး၊ သံဓာတ္မ်ားျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေနာက္ဆံုးအဆင့္တြင္ေတြ႔ရေသာလကၡဏာမ်ား။ ညာဘက္နံရုိးေအာက္ဘက္တြင္နာျခင္း၊ အသည္းႀကီးျခင္း၊ အသား၀ါျခင္း၊ ေနမထိထိုင္မသာျဖစ္ျခင္း၊ အားအင္ကုန္ခန္းျခင္း၊ အေၾကာင္းမဲ့ပိန္လာျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ဗိုက္နာ ျခင္း၊ ေလခ်ဳပ္၀မ္းကယ္ျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း။
အဆုတ္ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ေဆးလိပ္၊ အက္စ္ဘက္စ္ေတာ့စ္။
မီးခံေက်ာက္ျပားပါ ေက်ာက္ဂြမ္းမွ်င္၊ နစ္ကယ္လ္၊ ကက္ဒ္မီယမ္(သို႔)ေရဒီယိုသတၱိၾကြပစၥည္းမ်ား၊(ေရဒြန္ေငြ႕)နာတာရွည္ ေလျပြန္ေရာင္ျခင္း၊ တီဘီျဖစ္ဖူးျခင္း၊ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆး၊ ပီဗြီစီမ်ားႏွင့္ထိေတြ႔မႈရွိျခင္း၊ တစ္ေန႔ေကာ္ဖီငါးခြက္ထက္ပိုေသာက္ျခင္း၊ ကဖင္းန္ပါ၀င္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား မ်ားမ်ားမွီ၀ဲျခင္း၊ အရက္ မ်ားျခင္း၊ ဘလီယိုမိုင္စင္၊ ဆိုက္ကလိုေဖာ့စ္မာမိုက္ဒ္ စသည့္ကင္ဆာေဆးမ်ားသြင္းရျခင္း၊ မာဂ်ရင္းန္ေထာပတ္၊ အဆီအစားမ်ားျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေခ်ာင္းဆိုးမေပ်ာက္ျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးလွ်င္ေသြးပါျခင္း၊ ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း၊ ႏံုးျခင္း၊ အသက္ရႈမ၀ျခင္း၊ ရင္က်ပ္ျခင္း၊ ရင္ညြန္႔ရိုးေအာင့္နာျခင္း၊ အသံေျပာင္းျခင္း၊ အသံ၀င္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း၊ ပိန္ လာျခင္း။
ရင္သားကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အသက္(၃၅)ႏွစ္ေက်ာ္မွသားဦးကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း၊ သားသမီးမထြန္းကားျခင္း။ ညီအကိုေမာင္ႏွမအရင္းအခ်ာ မ်ားထဲတြင္ ရင္သားကင္ဆာျဖစ္ဖူးေသာ ရာဇ၀င္ရွိျခင္း။ အသက္(၃၀)မေက်ာ္မီက ဓာတ္ေရာင္ျခည္၊ ပိုးသတ္ ေဆး စသည္တို႔ျဖင့္ထိေတြ႔ဖူးျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနညး္ပါးျခင္း၊ ပိုးသတ္ေဆးမ်ား အမ်ားအျပားထိေတြ႔ကိုင္တြယ္ရျခင္း၊ ဓမၼတာေနာက္က်ျခင္း(သို႔)ေစာေစာလာျခင္း၊ ေသြးဆံုးေနာက္က်ျခင္း၊ ေကာ္ဖီ၊ အရက္ အလြန္အကၽြံေသာက္သံုးျခင္း၊ အဆီအဆိမ့္၊ အခ်ိဳအစားမ်ားျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳရွိျခင္း၊ သေႏၵတားေဆး စား၍ ကာလရွည္ၾကာစြာ သေႏၵတား၊ သားဆက္ျခားျခင္း၊ ေဟာ္မုန္းအစားထိုးကုသမႈခံယူျခင္း၊ ကိုယ္ခႏၵာက အီစထရိုဂ်င္ေဟာ္မုန္းအထုတ္မ်ားျခင္း(သို႔)အီစထရိုဂ်င္ပါေသာေဆးမ်ားစားျခင္း၊ အ၀လြန္ျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
အက်ိတ္၊ အဖု၊ ရင္သားအေရျပားထူအမ္းလာျခင္း၊ ႏို႔သီးေခါင္းခ်ိဳင့္၀င္ျခင္း၊ ႏို႔သီးေခါင္းေရာင္ရမ္းထူအမ္းလာ ျခင္း၊ ႏို႔မတိုက္ပဲႏွင့္ႏို႔သီးေခါင္းယားျခင္း၊ နီရဲျခင္း(သို႔)ယားယံနီရဲကာအနာျဖစ္လာျခင္း၊ ႏို႔သီးေခါင္းမွ ေသြး၊ ျပည္၊ သနံရည္ စသည့္ႏို႔ရည္မဟုတ္ေသာ အရည္မ်ားထြက္ျခင္း။
အစာအိမ္ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ေသြးအားနည္းျခင္း၊ အစာေျခရည္အထြက္နည္းျခင္း၊ အသား၊ အဆီအစားမ်ားကာ အသီးအရြက္အစားနည္းျခင္း၊ အစာအိမ္အနာၾကာၾကာျဖစ္ျခင္း၊ အစာအိမ္ေပါလစ္ပ္(ညွာတံပါအက်ိတ္)ထြက္ျခင္း၊ အပူအစပ္ အစားမ်ားျခင္း၊ အသားေခ်ာင္း၊ အသားျပား အစားမ်ားသျဖင့္ တာရွည္ခံရန္ထည့္သည့္ယမ္းစိမ္း(ဆိုဒီယမ္ႏုိက္ထရိတ္)ႏိုက္ထ ရိုဆိုေအမင္း စသည့္ဓာတုပစၥည္းမ်ား ၀မ္းထဲေရာက္ျခင္း၊ အကင္စာ အစားမ်ားျခင္း။ ငါးဆားနယ္၊ အသားဆား စိမ္ အစားမ်ားျခင္း၊ အရက္၊ ေဆးလိပ္မ်ားျခင္း၊ အိပ္ခ်္ပိုင္လိုရိုင္ပို အစာအိမ္ထဲေရာက္ျခင္း၊ အစာအိမ္အေျမွးပါး ေရာင္ျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
အစာမေၾကျခငး္၊ အစာစားျပီးဗိုက္နာျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္၊ ဗိုက္နာျခင္း၊ ရင္ျပည့္ရင္ကယ္ျခင္း၊ ရင္ပူျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း၊ မ်ားေသာအားျဖင့္ လကၡဏာထူးထူးျခားျခားမျပပါ။ ေႏွာင္းမွ၊ လြန္မွသိၾကရသည္။
အစာေရမ်ိဳကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အသက္၄၅ႏွစ္ႏွင့္၇၀ၾကားဇရာ၊ ေဆးလိပ္၊ ေဆးရြက္ႀကီး၊ အရက္စြဲ၊ ဗီတာမင္စီ၊ ေအ၊ ဘီ၂ မပါသည့္ အာဟာရ စားျခင္း၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီးအစားနည္းျခင္း၊ အစာမေၾကျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
အစာမ်ိဳရခက္ျခင္း၊ ခံတြင္း၊ လည္ေခ်ာင္းထဲတြင္အစာနင္ျခင္း၊ ရင္ျပည့္ျခင္း၊ ရင္ဘတ္နာျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ က်ျခင္း။
အူမႀကီးႏွင့္မစင္အိမ္ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အမွ်င္ဓာတ္၊ ထံုးဓာတ္ပါ၀င္ေသာ အစားအစာမ်ားအစားနည္းျခင္း၊ အသီးအရြက္ထက္စာလွ်င္ အသားအစား မ်ားျခင္း။ ေပါလစ္ပ္ အလံုးအက်ိတ္ရွိျခင္း။ မိသားစုအတြင္း အူမၾကီးကင္ဆာျဖစ္သူရွိဖူးသည့္ရာဇ၀င္ရွိျခင္း။ ၀မ္းခ်ဳပ္လြန္းျခင္း(သို႔) ၀မ္းပ်က္လြယ္ျခင္း၊ အူထဲတြင္အဆိပ္အေတာက္မ်ား မ်ားေနျခင္း၊ အဆီအဆိမ့္ အသားအ စားမ်ားျခင္း။ အစားၾကဴးျခင္း၊ အရက္အေသာက္မ်ားျခင္း၊ သည္းေျခရည္မထြက္ျခင္း(သို႔)အထြက္မ်ားျခင္း၊ နာ တာရွည္အူေရာင္ေရာဂါျဖစ္သည့္အူမႀကီးတြင္အနာျဖစ္ေရာင္ရမ္းေသာေရာဂါျဖစ္ဖူးျခင္း၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ နည္းျခင္း၊ စိတ္တို၊ ေဒါသထြက္လြယ္ကာ အဆုိးျမင္ခံစားမႈျပင္းထန္ျခင္း၊ ေမြးရာပါေရာဂါရွိျခင္း၊ အသက္၅၀ေက်ာ္တြင္ အျဖစ္မ်ားျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
စအိုမွေသြးယုိျခင္း၊ ၀မ္းထဲတြင္ေသြးမည္းမည္းပါျခင္း၊ ၀မ္းထဲတြင္ ခၽြဲ၊ ေသြးမ်ား၀မ္းႏွင့္အတူပါလာျခင္း(သို႔)သီးျခားစီပါ လာတတ္ျခင္း၊ ၀မ္းသြားသည့္အေလ့အက်င့္ေျပာင္းလာျခင္း၊ ၀မ္းပ်က္ပ်က္ေနျခင္း၊ ၀မ္းေဖာလိုက္ ၀မ္းခ်ဳပ္လိုက္ျဖစ္လာ ျခင္း(သို႔)၀မ္းဆက္တိုက္ခ်ဳပ္ေနျခင္း၊ ၀မ္းသြားခ်င္စိတ္ျဖစ္ေပၚေနျခင္း၊ ၀မ္းသြားရသည့္ အခါ ၀မ္းက်န္သကဲ့သို႔ခံစားရျခင္း၊ အျမဲလိုလိုဗိုက္ေအာင့္၊ ဗိုက္နာေနျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္း က်ျခင္း၊ လူပိန္လိုက္လာျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ဗိုက္ေရာင္လာျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္း(သို႔)မအီမသာျဖစ္ျခင္း။
သားအိမ္အတြင္းသားႏွင့္သားအိမ္ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
တစ္ခါမွ ကိုယ္၀န္မေဆာင္ဖူးျခင္း၊ ေသြးဆံုးျပီးခ်ိန္ေနာက္ပိုင္းကာလသို႔ေရာက္ေနျခင္း၊ မိသားစု၀င္မ်ားထဲတြင္ သားအိမ္ကင္ဆာျဖစ္ဖူးေသာရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးခ်ိဳရွိျခင္း၊ အ၀လြန္ျခင္း၊ ေသြးတိုးေရာဂါရွိျခင္း၊ ဓမၼတာ မမွန္ျခင္း၊ အဆီ အသားအစားမ်ားျခင္း၊ သားျမံဳျခင္း(သို႔)သားသမီးမရျခင္း၊ တေမာက္ဆီဖဲန္(ကင္ဆာေဆး)ေသာက္ရျခင္း၊ အီစထရိုဂ်င္ေဟာ္မုန္းအစားထိုးကုထံုးျဖင့္ တာရွည္ကုသေနရျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ေဟာ္မုန္း ပမာဏၾကာရွည္ေနျခင္း။
ကနဦးလကၡဏာမ်ား။
ဓမၼတာလာစဥ္မနာမက်င္ပဲ ေသြးအဆင္းမ်ားျခင္း၊ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ အရိအရြဲဆင္းျခင္း၊ ဓမၼတာလာစဥ္နာက်င္ ကုိက္ခဲျခင္း၊ ဓမၼတာအဆင္းမ်ား၊ ေသြးသြန္ျခင္း၊ တင္ပါးဆံုတစ္၀ိုက္ကိုက္ခဲျခင္း၊ ပိန္လာျခင္း၊ ခံတြင္းပ်က္ျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း။
ေနာက္က်မွသိရေသာ လကၡဏာမ်ား။
ၾကြက္တတ္ျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံျပီးတုိင္း ေသြးဆင္းျခင္း၊ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္းေလးလံျခင္း၊ ျပန္ရည္က်ိတ္မ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း။
သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ငါးၾကိမ္ေက်ာ္ကိုယ္၀န္ေဆာင္သားေမြးျခင္း၊ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ႏွင့္လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ဆီးပူေညာင္းက် (သို႔) လိင္ အဂၤါၾကြက္ႏို႔ျဖစ္ဖူးေသာ ရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ အိမ္ေထာင္ဖက္(သို႔)လိင္ဆက္ဆံဖက္မ်ားျခင္း၊ သားျမံဳျခင္း၊ အီစထရို ဂ်င္ေဟာ္မုန္းမ်ားၾကာရွည္အသံုးျပဳျခင္း။ သေႏၵတားေဆး၊ ေဆးလိပ္အေသာက္မ်ားျခင္း(သို႔)ေဆး ေျခာက္ရႈျခင္း၊ သားအိမ္ေခါင္းေရယုန္ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးႏွင့္ သားအိမ္ေခါင္းတြင္တြယ္တတ္ေသာပက္ပစ္လိုးမားဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၀င္ျခင္း၊ နာတာရွည္ေဖာလစ္အက္စစ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈျဖစ္ျခင္း၊ ဗီတာမင္(ေအ)ႏွင့္(စီ)ခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ အဆီအဆိမ့္အစားမ်ားျခင္းႏွင့္ အ၀လြန္ျခင္း(သားအိမ္ကင္ဆာပါျဖစ္ႏိုင္)။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ကနဦးပိုင္း၊ လကၡဏာမျပ။ ဓမၼတာေပၚစဥ္ေသြးအဆင္းမ်ားျခင္း၊ အျဖဴ၊ အနီမဟုတ္ပဲသမားရိုးက်မဟုတ္သည့္ အရိအရြဲဆင္းျခင္း၊ ဓမၼတာလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ ေသြးမ်ားမ်ားဆင္းသည့္လမ်ား မ်ားလာျခင္း၊ လိင္ဆက္ ဆံသည့္အခါ နာက်င္ျခင္း၊ ဆက္ဆံျပီးသည့္အခါေသြးဆင္းျခင္း၊ ပကပ္စမီးယားေခၚသားအိမ္ေခါင္းမွ အရိအရြဲ မ်ားရယူကာဓာတ္ခြဲစမ္းသပ္ၾကည့္သည့္အခါ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာဆဲလ္မ်ားေတြ႔ရျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္း၊ ဗိုက္ကယ္ေလပြျခင္း။
သားဥအိမ္(မမ်ိဳးဥအိမ္)ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ကေလးမရျခင္း၊ တိရစၧာန္အဆီအစားမ်ားျခင္း၊ ေသြးဆံုးခ်ိန္တြင္ အျဖစ္မ်ားျခင္း၊ ကေလးရေစေသာေဆးမ်ား၊ ကလိုမီဖင္းန္စစ္ၾတိတ္၊ အပ်ိဳေဖာ္အ၀င္ေစာျခင္း၊ အသက္၃၀ေက်ာ္မွသားဦးရျခင္း၊ တဲလ္ကမ္ေပါင္ဒါ၊ မ်ိဳးရိုးရာဇ၀င္ သားျမံဳျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ေက်ာက္ဂြမ္းႏွင့္ထိေတြ႕ျခင္း၊ ေအာ္ဂဲႏိုကလိုရင္းန္၊ ခရီအိုဆုတ္၊ ဆာလ ဖိတ္ကေလာ္ဒိန္း၊ လင္ဒိန္း၊ ထရိုရာဇင္းန္၊ ေပါင္းသတ္ေဆးစသည့္ပိုးသတ္ေဆးမ်ားႏွင့္အထိအေတြ႔မ်ားျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေႏွာင္းပိုင္းကာလမ်ားေရာက္သည္အထိ လကၡဏာတိတိက်က်မျပျခင္း၊ တင္ပါးဆံုအရိုးတြင္းတစ္၀ိုက္ေနမထိ ထိုင္မသာရွိျခင္း၊ မမ်ိဳးဥအိမ္ေရာင္ျခင္း၊ ေျခေထာက္နာျခင္း၊ ဓမၼတာလာစဥ္ေသြးသြန္ျခင္း၊ ဗိုက္ေရာင္ျခင္း၊ ေလပြျခင္း၊ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း၊ နာတာရွည္အစာအိမ္နာျခင္းစသည့္အစာမေၾကသည့္ ျပႆနာမ်ားရွိျခင္း။
ေယာနိ(မိန္းမကိုယ္)ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ဒိုင္အီသိုင္းစတင္လ္ဘက္စ္ေၾတာလ္၊ ေယာနိတြင္းအက်ိတ္ထြက္ျခင္း၊ ပက္ပ္ပီလိုးမားဗိုင္းရပ္စ္၊ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေသြးသြန္ျခင္း၊ အရိအရြဲဆင္းျခင္း၊ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္နာက်င္ျခင္း၊ တင္ပါးဆံုအရိုးခြင္တြင္း ဆက္တိုက္နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း။
ဆီးအိမ္ႏွင့္ေက်ာက္ကပ္ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ဘဲန္ဇီဒင္းန္၊ အဲန္လင္းဆိုးေဆး(ေရာ္ဘာမွာပါ)၊ နက္ဖ္သလင္းန္(အစီခံမပါေသာစီးကရက္မ်ား)စသည့္ ဓာတု ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႔ျခင္း။ ေဆးလိပ္၊ ကဖင္းန္(သို႔)ေဆးသၾကားအလြန္အၾကဴးစားေသာက္ျခင္း။ ရွစ္စတိုဆို မီေယးဆစ္စ္ ဟူေသာကပ္ပါးေရာဂါရဖူးေသာ ရာဇ၀င္ရွိဖူးျခင္း။ ၀ျခင္း။ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ေသာ ေရာဂါ ခဏခဏျဖစ္ျခင္း။ ေက်ာက္ကပ္ေဆးရျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ဆီးထဲေသြးပါျခငး္၊ ဆီးသြားသည့္အခါနာျခင္း၊ ပူျခင္း၊ က်ဥ္ျခင္း၊ ခဏခဏဆီးသြားျခင္း၊ အေၾကာင္းခံမည္မည္ရ ရမရွိပဲ ခဏခဏဖ်ားျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း၊ အားနည္းျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့ က်လာျခင္း။
ဆီးက်ိတ္ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ဆီးက်ိတ္ေရာင္ ဆီးက်န္၍ခဏခဏဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္ျခင္း၊ ကာလသားေရာဂါရာဇ၀င္ရွိျခင္း၊ အသား၊ ႏို႔၊ ေကာ္ဖီအစားအေသာက္မ်ားျခင္း၊ မ်ိဳးရိုး။ လိင္အေပ်ာ္အၾကဴးမ်ားျခင္း၊ အသက္၅၀ေက်ာ္ကက္ဒ္မီယမ္၊ ေရာ္ဘာ တို႔ ကိုင္တြယ္ရျခင္း၊ ေရရွည္အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ(အထူးသျဖင့္ လိုင္ကိုပီးန္)၊ ဗီတာမင္အီးႏွင့္ဒီ၊ ဆယ္လီနီယမ္၊ ႏွစ္ရွည္ကိုလက္စထေရာမ်ားေနျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ဆီးသြားခ်င္ပါက မေအာင့္ႏိုင္ျခင္း။ ဆီးအသြားခက္ျခင္း။ ဆီးေတာက္ေလွ်ာက္မသြားျခင္း။ ဆီးက်င္၊ ဆီးပူျခင္း၊ ဆီးထဲတြင္ ေသြးပါျခင္း၊ အရိုးနာျခင္း၊ ေျခေထာက္ေရာင္ျခင္း၊ ခါးေအာက္ပိုင္းေတာက္ေလွ်ာက္ကိုက္ခဲျခင္း၊ တင္ ပါးဆံုအရိုးခြင္၊ ေပါင္အထက္ပိုင္းကိုက္ျခင္း၊ ညဘက္ဆီးခဏခဏသြားျခင္း။
မုန္႔ခ်ိဳအိတ္(ပန္ကရိယ)ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
အရက္၊ ေဆးလိပ္မ်ားျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳ၊ တစ္ရက္ေကာ္ဖီႏွစ္ခြက္ထက္ပိုေသာက္ျခင္း၊ အသည္းၾကြပ္ေရာဂါရာဇ၀င္ရွိ ျခင္း၊ နာတာရွည္မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ေရာဂါရွိျခင္း၊ ဓာတ္ဆီ၊ ပိုးသတ္ေဆး စသည့္ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ေန ရျခင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ေက်ာဘက္တြင္ ကန္႔လန္႔ျဖတ္နာျခင္း၊ အေၾကာင္းမဲ့အသား၀ါျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ ေျခေထာက္ေသြး ေၾကာပိတ္ျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း။
ကပ္ပယ္အိတ္(ေ၀ွးေစ့)ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ေမြးရာပါေ၀ွးေစ့၊ ကပ္ပယ္အိတ္အတြင္းမေရာက္ျခင္း၊ ေကဖီးန္အစားမ်ားျခင္း၊ ေဆးေျခာက္ၾကာၾကာသံုးျခင္း၊ ေ၀ွးေစ့ မၾကာမၾကာေရာင္ျခင္း၊ သားေၾကာျဖတ္ျခင္း၊ မိသားစုထဲတြင္ ေ၀ွးေစ့ကင္ဆာျဖစ္ဖူးေသာ ရာဇ၀င္ရွိပါ ကျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားျခင္း၊ ဓာတုပစၥည္းအခ်ိဳ႕ကို ကိုင္တြယ္ထိေတြ႔ရျခင္း၊ ဆီ၊ ဓာတ္ေငြ႔ႏွင့္ထိေတြ႕ရေသာလုပ္ သားမ်ား၊ မို္င္းတြင္း၊ သတၱဳတြင္းလုပ္သားမ်ား၊ ယႏၱရားလုပ္သားမ်ားတြင္ အေတြ႔ရမ်ားသည္။ အသက္၁၅ႏွစ္မွ၄၀ၾကားအျဖစ္မ်ားသည္။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
အက်ိတ္၊ ေ၀ွးေစ့ၾကီးျခင္း၊ ကပ္ပယ္အိတ္ထူလာျခင္း၊ ကပ္ပယ္အိတ္အတြင္းရုတ္တရက္အရည္မ်ားစုလာျခင္း၊ ကပ္ပယ္အိတ္ေ၀ွးေစ့တင္းျခင္း၊ နာျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ ေပါင္ရင္းတြင္နာျခင္း၊ ရင္သားၾကီးတင္းကာနာလာ ျခင္း၊ ဆီးသြားပံုေျပာင္းလာျခင္း၊ ေညာင္းျခင္း၊ ႏံုးျခင္း။
လင္မ္ဖိုးမား(ေဟာ့ခ်္ကင္းေရာဂါ)ကင္ဆာ
အႏၱရယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
မ်ိဳးရိုးဗီဇ၊ ကိုယ္တြင္းခုခံအားအလုပ္မလုပ္ျခင္း၊ ျပဒါး(သို႔)ပီဗီစီႏွင့္ထိေတြ႔မႈရွိျခင္း၊ အခ်ိဳ႕ကဗိုင္းရပ္စ္ပုိးႏွင့္ဆက္ ႏြယ္မႈရွိျခင္း၊ (ဥပမာ-အီဘိုလာဗိုင္းရပ္စ္(သို႔)အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ)
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
ျပန္ၾကည္က်ိတ္မ်ား မနာမက်င္ပဲေရာ္ဘာတံုးကဲ့သုိ႔ပံုစံႏွင့္ေရာင္ျခင္း၊ ယားယံျခင္း၊ ညဘက္ေခၽြးျပန္ျခင္း၊ အေၾကာင္းမဲ့ဖ်ားျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့က်ျခင္း၊ စအိုယားျခင္း၊ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ သရက္ရြက္(ေဘလံုး) ႏွင့္အသည္းၾကီးျခင္း၊ မၾကာခဏပိုး၀င္၍ ဖ်ားျခင္း၊ ေသြးဥမႊားအေရအတြက္ေလ်ာ့ျခင္း၊ ေျခကုန္လက္ပန္းက်ျခင္း ။ ပါးစပ္၊ လည္ေခ်ာင္း၊ လွ်ာ၊ အနာျဖစ္ပါက က်က္ခဲျခင္း၊ အသံ၀င္ျခင္း။
ေဟာ့ခ်္ကင္းေရာဂါမဟုတ္ေသာ(လင္ဖိုးမား)ကင္ဆာ
အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစသည့္အရာမ်ား။
ဗိုင္းရပ္စဆိုက္တိုမက္ဂလိုဗိုင္းရပ္စ္စသည့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးမ်ား၀င္ေရာက္ေရာဂါရႏိုင္ေျခရွိျခင္း။ မ်ိဳးရိုး၊ ကိုယ္တြင္းခု ခံအားညံ့ျခင္း၊ ျပဒါး(သို႔)ပီဗီစီႏွင့္အထိအေတြ႔ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး၀င္ျခင္းႏွင့္အဆက္အစပ္မကင္း။
သတိေပးလကၡဏာမ်ား။
လကၡဏာ၊ ေ၀ဒနာမ်ား ေဟာ့ခ်္ကင္းႏွင့္တူ။ တစ္ခုသာကြာသည္။ ခံတြင္းႏွင့္လည္ေခ်ာင္း၊ အာေခါင္တစ္သွ်ဴး မ်ားတြင္ ေရာဂါအရေစာျခင္း၊ ထုိ႔အတူအေရျပား၊ ရိုးတြင္းျခင္ဆီႏွင့္အစာေျခအဖြဲ႔တို႔တြင္လည္းအျဖစ္ေစာျခင္း။
ခ်စ္သူ........
မင္းရဲ႕မယံုသကၤာနဲ႔ေျပာလိုက္တဲ့
စကားတခြန္းဟာ
ငါ့ရင္ကို ဓါးနဲ႔အခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာ
မႊန္းေနသလုိပဲ နာက်င္ခဲ့ရတယ္... ။
ခ်စ္သူ........
ငါ့အသည္းကို
ဓါးထက္ထက္နဲ႔ထိုးတဲ့ေ၀ဒနာထက္
မင္းရဲ႕အထင္လြဲမႈေၾကာင့္
ခံစားရတဲ့ေ၀ဒနာက
ငါ့အတြက္ပုိျပီး နာက်င္ခံစားရတယ္... ။
ခ်စ္သူ.......
င့ါဘ၀မွာ မင္းဆိုတာကို
ပထမဆံုး၊ ေရွ႕ဆုံးမွာ ထားခဲ့တာပါ
င့ါရဲ႕မိဘ၊ သူငယ္ခ်င္း၊ လူမႈေရး...
ဆိုတာေတြက မင္းနဲ႔ယွဥ္ရင္
အကုန္ေနာက္ဆံုးမွာပါ... ။
ခ်စ္သူ.......
တို႔ႏွစ္ေယာက္ခ်စ္ခဲ့တဲ့
ခ်စ္သူသက္တမ္း(၆)ႏွစ္ေက်ာ္မွာ
ငါ့ဘက္ကမင္းကို စိတ္ပ်က္ေအာင္
လုပ္ခဲ့မိတာေတြ ရွိေကာင္းရွိမယ္
ဒါေပမဲ့ မင္းကုိသစၥာေဖာက္တဲ့အလုပ္ကိုေတာ့
ငါ့ဘက္က ဘယ္ေတာ့မွလုပ္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ
မင္းယံုေစခ်င္တယ္... ။
ႏွင္းဆီနက္
ေတာင္ဒဂံုရွိ ဦးလွထြန္း(ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း)သို႔ ကၽြန္မတို႔အဖြဲ႕မ်ားသည္ ကားစီးလံုးငွား၍အုပ္စုလိုက္ ေလ့လာ ေရးထြက္ခဲ့ပါသည္။ မနက္ေစာေစာအုပ္စုလိုက္ၾကီးတူညီ၀တ္စံုမ်ားႏွင့္လွပတက္ၾကြစြာျဖင့္ အတူတူမုန္႔စားရင္း၊ လူနာေတြေတြ႔ရင္ဘယ္လုိအားေပးစကားေျပာ လိုက္မယ္၊ ေရာဂါဘယ္လိုစျဖစ္တာလဲေဆးကုတာေရာ ဘယ္ ေလာက္ၾကာပီလဲ စသျဖင့္ အားေပးစကားမ်ားေျပာၾကမည္၊ သိခ်င္တာေလး မ်ားလဲေမးျမန္းၾကမည္ဆိုပီးအားလံုး တူညီတက္ၾကြစြာႏွင့္ ေတာင္ဒဂံုသို႔ ခရီးႏွင္လာခဲ့ၾကပါေတာ့သည္။
ကားေပၚတြင္လည္းတေယာက္တေပါက္အေျပာမ်ားႏွင့္ ဆူညံေနပါေတာ့သည္။ ကၽြန္မႏွင့္ ျဖိဳး၊ သိဂီ၊ ေမလင္း(၄) ေယာက္တတြဲသည္ သင္တန္းတက္ရင္းမွ အလြန္ခ်စ္ေသာ သူငယ္ခ်င္းမ်ားအျဖစ္တြဲျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။ ကၽြန္မတို႔ ထဲတြင္ျဖိဳးကလူေကာင္ၾကီးသေလာက္ အရမ္း ေၾကာက္တတ္ပါသည္။ မ်က္ရည္လည္းအလြန္လြယ္ေသာ သူျဖစ္ သည္။ သိဂီက အသံၾသၾသႏွင့္ခ်စ္ဖို႔ေကာင္းေသာသူျဖစ္သည္။ ေမလင္း က အညာသူစကားတတ္တတ္ေလးျဖစ္ သည္။ ကၽြန္မကေတာ့ကိုယ့္ကိုကုိယ္အထင္ၾကီးေနတဲ့သူတေယာက္ေပါ့ေလ။ (ဟိ စကားအျဖစ္ ေျပာတာေနာ္).. က်န္တဲ့အုပ္စုေတြကလဲ အုပ္စုလိုက္ေျပာ၊ ကၽြန္မတို႔၄ေယာက္ကလဲ အားက်မခံေျပာရင္းနွင့္ ကားဆရာမ်ားမွာ ကၽြန္မတို႔ အုပ္စု၏ ဆူညံသံကုိသည္းခံရင္းႏွင့္ပဲလိုက္ပို႔ေပးၾကပါသည္။
ေတာင္ဒဂံုထဲကိုစ၀င္လာေတ့ာ ကၽြန္မကအသစ္ျဖစ္ ေနေသာပတ္၀န္းက်င္ကို စူးစမ္းရင္းနွင့္ျငိမ္လိုက္လာသည္။ ေတာ္ေတာ္ေလးေမာင္း ႏွင္လာေတာ့ ေတြ႔ပါျပီဦးလွထြန္း(ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း)ဆိုတဲ့ဆိုင္းဘုတ္က ဟိုဘက္ ဒီဘက္နဲ႔အၾကီးၾကီး၀င့္၀င့္ၾကြားၾကြားႏွင့္ ဂုဏ္ယူ စရာ... အားလံုးအသံေတြတိတ္သြားၾကသည္။ ဟိုဘက္လွည့္ ေငး၊ ဒီဘက္လွည့္ေငးသူမ်ားလည္း ေငးၾကသည္။ ေဆးရံုတ၀န္းလံုးလည္း တိတ္ဆိတ္ေနသည္။ ကၽြန္မတို႔မွာ လူနာေတြကဘယ္မွာလ၊ဲ ဆရာ၀န္မေတြကေရာဘယ္မွာလဲဆိုတာကို ေဆးရံုအျပင္မွပဲ လိုက္စပ္စု ေနမိပါသည္။ ကားေပၚကဆင္းျပီး ဆရာမၾကီးမွ လူစုပါသည္။ ၂ေယာက္တတြဲ တြဲခိုင္းသည္။ လူနာေတြကိုေမးျမန္းျပီး report တင္ခိုင္း ပါသည္။ တြဲမိသည္က ကၽြန္မႏွင့္သိဂီတတြဲ၊ ျဖိဳးႏွင့္ေမလင္းကတတြဲ။ စီတန္းျပီး ဆရာမၾကီးမွေရွ႕ကစ၍ လူနာေဆာင္မ်ားဆီသို႔ စျပီး ခ်ီတက္ပါျပီ။ ကၽြန္မတို႔မွာ ရင္ခုန္စြာျဖင့္စူးစမ္းရင္း လိုက္လာခဲ့သည္။ စစခ်င္းကၽြန္မတို႔၀င္ရေသာ အခန္းမွာ ေယာက်္ားလူနာေဆာင္ ျဖစ္ပါ သည္။ ဆရာမၾကီးမွ ဦးေဆာင္ေခၚသြား ေသာလူနာမွာ ဘုန္းဘုန္းတပါးျဖစ္သည္။ ဦးလွထြန္း(ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း)မွ ဆရာမမ်ား မွရွင္းျပေပးပါသည္။ ဘုန္းဘုန္းမွာ အရိုးကင္ဆာျဖင့္ဓာတ္ကင္ထားသည္မွာ အၾကိမ္၅၀ေက်ာ္ျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခုလည္းျငီးတြားေန သည္မွာ ကိုက္ခဲေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အင္မတန္နာက်င္လာလိုု႔ေအာ္ဟစ္လာ ရင္ေတာ့ အနာသက္သာ ေဆးထိုးေပးမွသက္သာ ေၾကာင္းစသည္ျဖင့္ ကၽြန္မတို႔အဖြဲ႔အားရွင္းျပပါသည္။ ကၽြန္မတို႔ အားလူနာမ်ားဆီသို႔ ၂ေယာက္တတြဲစီျဖင့္ ဆရာမၾကီးမွလႊတ္လိုက္ပါေလေရာ (စျပီ ဇာတ္လမ္းက သည္မွာ)
ကၽြန္မႏွင့္သိဂီကိုင္ရေသာလူနာမွာ အသံအိုးကင္ဆာရွင္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုလူနာမွာ အသက္၄၅ႏွစ္ပဲရွိေသးသည္။ သူ႔ကိုေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္း၊ ပရက္ရွာတိုင္း၊ ျပီးေတာ့ တကယ့္ဆရာမပံုစံနဲ႔ပဲႏွစ္ေယာက္သား ခပ္တည္တည္ႏွင့္ ရႊီး ပါေတာ့သည္။ ဦးေရာဂါစျဖစ္ပံုေလးေျပာပါဦးဆိုေတာ့ လူနာရွင္က အသံအိုးကင္ဆာျဖစ္၍လည္ပင္းကို အေပါက္ ေဖာက္ထားေသာေၾကာင့္ စကားေျပာလုိ႔မရပါတဲ့၊ စာေရးျပပါမယ္ဆိုပီး လက္ဟန္ေျခဟန္နဲ႔ေျပာပါ ေတာ့သည္။ ကၽြန္မတို႔တတ္ေယာင္ကားႏွစ္ေယာက္မွာရွက္ရွက္ျဖင့္ ဟုတ္ကဲ့လုိက္ရပါေတာ့သည္။
အဲဒီေတာ့လူနာကို ကိုယ္က ပါးစပ္ကေမး၊ လူနာကလက္နဲ႔ေရးေျဖရင္းႏွင့္ အေမးအေျဖလုပ္ခဲ့ရပါေတာ့သည္။ လူနာရွင္က သူေရာဂါစ ျဖစ္ပံုကိုကၽြန္မတို႔အားေျပာျပသည္မွာ - လြန္ခဲ့ေသာ တစ္ႏွစ္က သူသည္ေဆာင္းတြင္း မွာေရေႏြးျဖင့္ ေရခ်ိဳးမိေၾကာင္း၊ ေနာက္ေန႔ကစျပီး သူ႔အသံ မွာ၀င္ျပီး စကားေျပာလိုက္ရင္တရႈးရႈး အသံပဲထြက္ ေနေတာ့ေၾကာင္း၊ ေနာက္အသံထြက္မလာေတာ့သျဖင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပျပီးေဆးဆက္ေသာက္ေနေသာ္လည္း အသံ ကထြက္လာလိုက္ျပန္၀င္လုိက္ႏွင့္ သိသိသာသာမေပ်ာက္ပဲ ေနာက္ပုိင္းတြင္အသံလံုး၀မထြက္ေတာ့သျဖင့္ ရန္ ကုန္ေဆးရံုၾကီးသို႔လာျပရာ ဆရာ၀န္မွအသံအိုးကင္ဆာျဖစ္ေန၍ ေဆးရံုတြင္ကုသရန္ေျပာေၾကာင္း၊ သို႔ရာတြင္ လူနာမွာနယ္မွလာရတာျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အလုပ္လစ္ဟင္းမႈမ်ားႏွင့္စီးပြားေရးကိစၥမ်ားရွိေနေသးသျဖင့္ တာရွည္ ကုသရန္မွာမလြယ္ကူသျဖင့္ စရိတ္လည္းတာရွည္မတတ္ႏို္င္ေသာေၾကာင့္ ဦးလွထြန္း(ကင္ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း) သို႔ေျပာင္းေရႊ႕ကုသခြင့္ေတာင္းခံခဲ့ေၾကာင္း၊ ဓာတ္ကင္ထားသည္မွာအၾကိမ္အေရအတြက္ (၄၀) ရွိျပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ အခုသက္သာေနျပီး မၾကာမီတြင္ေဆးရံုမွဆင္းေတာ့မည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဦးလွထြန္း(ကင္ဆာ ေဖာင္ေဒးရွင္း)တြင္ မနက္စာ၊ ေန႔လည္စာ၊ ညစာကိုလည္းတာ၀န္ယူ၍ ေကၽြးေမြးေၾကာင္း၊ မနက္အေစာဆိုရင္ ဘုရားခန္းတြင္သြား လာႏိုင္ေသာလူနာမ်ားမွ ဘုရားရွိခိုး၀တ္ျပဳႏိုင္ေၾကာင္း၊ မိသားစုမ်ားမွာလည္း စီးပြားေရးကိစၥမ်ားကို မလစ္ဟင္း သျဖင့္ စီးပြားေရးကိစၥကိုလည္းစိတ္မပူရသျဖင့္ ေက်းဇူးတင္ပါေၾကာင္း စသည္ျဖင့္ေျပာၾကား သြားပါသည္။
ကၽြန္မတို႔ကိုေျဖရင္းမွ လူနာသည္တခါတေလ အားမလုိအားမရျဖစ္လာသလားမသိ ပါးစပ္မွလည္း ၀ူး၀ူး၀ါး၀ါးျဖင့္ လည္ပင္းကိုဖိဖိျပီး စကားတခ်က္တခ်က္ ေျပာလာပါသည္။ တခါလူနာကလဲ စကားေျပာရင္းေခ်ာင္းဆိုးပါေလ ေရာ ဆရာမၾကီးမွေတြ႔သြားျပီး ကၽြန္မတို႔ ႏွစ္ေယာက္ကို လူနာကို စကားမေျပာခိုင္းႏွင့္ဆိုပီးဆူပါေတာ့သည္။ ကၽြန္မတို႔ႏွစ္ေယာက္လည္းဦးမေျပာပါႏွင့္ သမီးတို႔ကိုစာပဲ ေရးျပပါဆိုတာကို လူနာကရပါတယ္၊ ဦးေျပာႏိုင္ေန ပါျပီဆိုပီးေျပာမယ္ခ်ည္း အတင္းလုပ္ရာကၽြန္မတို႔ႏွစ္ေယာက္မွာ ေတာ္ေတာ္ေခၽြး ျပန္ခဲ့ရပါသည္။
လူနာအား အားေပးစကားမ်ားေျပာၾကားျပီး ကၽြန္မတို႔ႏွစ္ေယာက္လည္း တျခားသူငယ္ခ်င္းမ်ားတာ၀န္ကုိယ္စီ ယူထားေသာလူနာမ်ားဆီသို႔လုိက္စပ္စုၾကပါသည္။ ေျခေထာက္ထိခုိက္မႈျဖစ္ပြားျပီးအရိုးကင္ဆာျဖင့္ေျခေထာက္ တဘက္ကိုျဖတ္ထားရာမွ ေနာက္ထပ္တဘက္ပါ ထပ္မံကူးစက္၍ နာက်င္ကိုက္ခဲေနေသာလူနာမွာ အသက္အား ျဖင့္၂၀ေက်ာ္ပဲရွိဦးမည္ျဖစ္သည္။ ကၽြန္မတို႔လည္း အားေပးစကားမ်ား ေျပာျပီး ေနာက္ထပ္လူနာမ်ားဆီလိုက္စပ္ စုျပန္ပါသည္။ အသည္းကင္ဆာ၊ အရိုးကင္ဆာ၊ အစာအိမ္ကင္ဆာ စသည္ျဖင့္ကင္ဆာေရာဂါစံု စြာျဖင့္ေဆးရံုမွ လူနာမ်ားကို အားေပးစကားမ်ားေျပာၾကားၾကျပီး ကၽြန္မတို႔အဖြဲ႕သည္ ေယာက်ာ္းလူနာေဆာင္မွ အမ်ိဳးသမီးလူနာ ေဆာင္ဆီသို႔ ကူးခဲ့ၾကပါေတာ့သည္။
ကၽြန္မသည္ ထုိသုိ႔ခံစားရမည္ဆိုသည္ကိုၾကိဳသိခဲ့လွ်င္ အမ်ိဳးသမီးလူနာေဆာင္ဆီသုိ႔လိုက္သြားျဖစ္မည္ မဟုတ္ ပါ။ ကားေပၚတြင္ပဲေနခဲ့မိမည္ျဖစ္သည္။ ကၽြန္မအျဖစ္ကေတာ့ ထိုေလ့လာေရးခရီးထဲတြင္ အဆိုး၀ါးဆံုးျဖစ္သြားခဲ့ သည္။ ျပန္ေျပာရလွ်င္ေတာင္ အခုခ်ိန္ထိရွက္မိပါေသးသည္။
ကဲ ေရာက္ပါျပီ အမ်ိဳးသမီးလူနာေဆာင္ဆီ
အမ်ိဳးသမီးလူနာေဆာင္ဆီကုိစ၀င္၀င္ခ်င္းပင္ ကၽြန္မသည္စိတ္ထဲတြင္တစ္မ်ိဳးစျပီးခံစားမိသည္။ ဘယ္လိုမွန္းလဲ မသိ ခံစားမႈကေတာ့။ ဆရာမၾကီးမွလူနာတေယာက္ဆီကိုပဲ လာခဲ့၊ ေဆးထည့္တာအရင္ဆံုးလာၾကည့္၊ ျပီးမွ ေနာက္ထပ္လူနာေတြကို၂ေယာက္အုပ္စုလုိက္ေမးပါဆိုပီး ေဆးထည့္ေသာလူနာဆီသုိ႔ ေခၚေဆာင္သြားပါသည္။ လူနာရွင္မွာ ရင္သားကင္ဆာျဖင့္တက္ေရာက္ကုသေနေသာ အမ်ိဳးသမီးတဦးျဖစ္ပါသည္။ သူမသည္ ပထမရင္ သားတဘက္ကိုျဖတ္ထားခဲ့ရျပီး အျမစ္မျပတ္ပဲေနာက္ထပ္တဘက္ကိုပါပြားလာပီး ေနာက္ထပ္တဘက္ပါျဖတ္ ထားရေသာလူနာျဖစ္ပါသည္။ ကၽြန္မကလည္းစပ္စပ္စုစု ေဆးထည့္တာကဘယ္လုိထည့္တာလဲ၊ ရင္သားကင္ ဆာဆိုတာဘယ္လိုၾကီးလဲ၊ ျဖတ္ထားရင္ေရာဘယ္လိုၾကီးလဲ သိခ်င္စိတ္မ်ားစြာျဖင့္ေရွ႕သို႔ရဲရဲ၀ံ့၀ံ့တိုးသြားပါသည္။ ျဖိဳးကေတာ့ အမမၾကည့္ရဲဘူးတဲ့ အို ဒီလိုမ်ိဳးေလ့လာရတာ တခါတေလမွၾကံဳရတာ ဘာလို႔မၾကည့္ရဲရမွာလဲ လာ ၾကည့္ဆိုပီး ကုိယ္ကသူ႔ကိုဆရာလုပ္ပီးေတာ့ေတာင္ေခၚ မိေသး။
လူနာကိုစၾကည့္ၾကည့္ျခင္းေတာ့ကၽြန္မနဲနဲလန္႔သြားသည္။ ရင္ထဲတြင္မေကာင္း၊ သူ႔ခမ်ာသနားပါတယ္ေပါ့၊ ေနာက္လဲက်ေရာ လူနာရဲ႕ အနာကိုဆရာမမွသန္႔ရွင္းေရးလုပ္ေပး၊ ေနာက္အၾကိမ္ၾကိမ္သန္႔ရွင္းျပီးေတာ့ ေဆးလဲ အၾကိမ္ၾကိမ္လဲထည့္ေရာ ကၽြန္မသည္ လူနာကတခ်က္တြန္႔သြားလိုက္ ကၽြန္မကလဲလိုက္တြန္႔လိုက္၊ လူနာက ညည္းလိုက္ ကၽြန္မကလဲလိုက္ညည္းလိုက္ျဖင့္ ရင္ထဲတြင္ကတုန္ကရင္ျဖစ္လာ၊ အသက္ရႈေတြၾကပ္လာပီး၊ မ်က္ လံုးမ်ားေ၀၀ါးလာကာ ေနာက္ဆံုးကၽြန္မသည္ထိုေနရာတြင္ပင္ေခြကနဲလဲက်သြားပါေတာ့သည္။
ေဘးမွလူနာမွ ဟာ ဆရာမေလးတေယာက္မူးလဲသြားပီ လုပ္ၾကပါဦးဆိုပီးေအာ္ပါေတာ့သည္။ သိဂီမွလည္း ကၽြန္ မကိုေပြ႕ထားခဲ့ပါသည္။ ကၽြန္မလည္းသတိကရျပီး မထႏိုင္၊ အန္ကလဲအန္ခ်င္ အန္လဲမအန္ အန္လို႔လဲမရ၊ လူနာ ကိုလဲအားနာ၊ ရွက္လဲရွက္ျဖင့္ ထူပူေနပါေတာ့သည္။ ေနာက္သူငယ္ခ်င္းမ်ားအကူအညီျဖင့္ အျပင္သုိ႔ ထြက္လာခဲ့ ၾကျပီး တေယာက္ပီးေယာက္ အျပင္လဲေရာက္ေရာ အန္ၾကပါေတာ့သည္။ ကၽြန္မသည္ ထုိလူနာအား ျမင္ေယာင္ ေနျပီး သနားလဲသနား၊ လူကလဲသာေခြယိုင္ထက္ဆိုးပီး မလွဳပ္ႏိုင္၊ လက္ထိုးအန္တာေတာင္မွမအန္ေတာ့ ထိုေရွ႕ တြင္ပင္ေဆးမ်ိဳးစံုလူးျပီး၊ ရႈေဆးမ်ိဳးစံုအား တမ်ိဳးျပီးတမ်ိဳးရႈေနခဲ့ရပါေတာ့သည္။
သူငယ္ခ်င္းမ်ားက ကၽြန္မကိုယပ္ခပ္ေပးသူေပးၾက၊ အန္ျပီးမ်က္ရည္က်သူမ်ားကက်၊ သနားလို႔ငိုသူမ်ားမွငိုျဖင့္ အလုပ္ေတြရႈပ္ေနၾကပါေတ့ာသည္။ ကၽြန္မသည္သူတို႔ရဲ႕ေ၀ဒနာကို ကိုယ္ခ်င္းစာမိပါသည္။ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားသည္ ကင္ဆာျဖစ္ ျပီဆိုတာကိုစသိကတည္းက သူတို႔သည္တေန႔ဒီေရာဂါျဖင့္ေသရမည္ကိုၾကိဳသိျပီး ေသမည့္ရက္ကို ေစာင့္ေနေသာ သူမ်ားျဖစ္ၾကပါသည္။ ကင္ဆာေရာဂါကိုၾကိဳတင္ကာကြယ္ေဆးမရွိပါ။ ကင္ဆာေရာဂါေပ်ာက္တဲ့ ေဆးမရွိပါ။ ကင္ ဆာေရာဂါသက္သာေအာင္ ဓာတ္ကင္ျခင္းျဖင့္သာေရာဂါကိုကုသေပးေနၾကပါသည္။ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ကင္ဆာဆိုသည္ကလည္းေရာဂါျဖစ္ပြားျပီးကၽြမ္းေတာ့မွသိရေသာ ေ၀ဒနာ မ်ိဳးလည္းျဖစ္သည္။
ထိုသုိ႔ေသာလူနာမ်ားသည္ သူတို႔ဘ၀၏ေန၀င္ခ်ိန္ကိုေစာင့္ေနၾကေသာသူမ်ားလည္းျဖစ္ပါသည္။ ေ၀ဒနာေနာက္ ဆံုးရက္မ်ားတြင္ သူတို႔သည္နာက်င္ကုိက္ခဲမႈဒဏ္ကိုမခံႏိုင္ၾကေသာအခါ သူတို႔အားေဆးထိုး၍သတ္ေပးပါဟု အသနားခံၾကေၾကာင္း ဆရာမၾကီးမွေျပာၾကားပါသည္။ကၽြန္မလည္း သူတို႔၏ေ၀ဒနာကိုကုိယ္ခ်င္းစာသနားမိပါ သည္။ ကၽြန္မမ်က္စိေရွ႔တြင္ပင္နာက်င္ကိုက္ခဲသျဖင့္ေအာ္ဟစ္ေနေသာသူမ်ား၊ ျငီးတြားေနေသာသူမ်ားကိုၾကည့္ ျပီး ကၽြန္မလည္းကိုယ္တိုင္ေ၀ဒနာျဖစ္သကဲ့သုိ႔နာက်င္ခံစားရသည္။ ကင္ဆာေရာဂါသည္အသက္အရြယ္မေရြး၊ က်ား၊မ မေရြးျဖစ္ပြားႏိုင္ပါသည္။ ကၽြန္မတို႔လည္း ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအားတတ္ႏိုင္သေလာက္ အလွဴေငြမ်ားလွဴဒါန္း ၾကျပီး သူတို႔ရဲ႕မနက္ျဖန္အတြက္ ဆုေတာင္းေပးခဲ့ၾကပါေတာ့သည္။
တခါက သူနာျပဳအကူသင္တန္းတက္စဥ္ကအေၾကာင္းေလးပါ။ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ ဆရာမၾကီးမ်ားကိုသတိရ ေသာအားျဖင့္ ေရးသားထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤကဲ့သို႔လူနာမ်ားအား အခမဲ့ကုသေပးေနေသာ ဦးလွထြန္း(ကင္ ဆာေဖာင္ေဒးရွင္း)အားလည္း ခ်ီးၾကဴးဂုဏ္ယူမိပါသည္။ ကၽြန္မတို႔တေတြလည္းအသက္ရွင္ေနထိုင္စဥ္အခ်ိန္တြင္ လူ႔ေလာကအတြက္အက်ိဳးရွိေသာလုပ္ငန္းမ်ားကိုလုပ္ကိုင္ရင္းျဖင့္ ဘ၀ရဲ႕ေန၀င္ခ်ိန္ကိုလွပစြာျဖတ္သန္းႏိုင္ပါေစ ဟု ဆုေတာင္းရင္း.......
သိသင့္တယ္
" ေဟာေျပာပြဲသြားမလို႔၊ လိုက္မွာလား "
" အဲဒီလူက ဘာလုပ္လုပ္ရႈံးေနတာ၊ အေမြရတဲ့သိန္း ၈၀၀ကုန္ျပီ၊ သူေျပာမွာကို မင္းက သြားနားေထာင္ မယ္ေပါ့ေလ "
" သူ သိန္း၈၀၀ကုန္တဲ့အထိ မွားထားတာေတြကို တို႔က ၅၀၀၀ တည္းေပးျပီးသိရမွာကြ၊ တန္ပါတယ္ "
ထိန္းမလား
" မင္းအိမ္ေထာင္ျပဳဖို႔သင့္ျပီ၊ ငါတို႔အရပ္ထဲက သူေဌးမၾကီးကသမီးေလးတေယာက္တည္းရွိတာ "
" ဟုတ္လား "
" သူကသူ႔သမီးေလးကို ေစာင့္ေရွာက္မယ့္သူဆိုရင္ သေဘာက်မယ္လို႔ေျပာေနတာ "
" သူ႔သမီးက ဘယ္အရြယ္ေလာက္ရွိျပီလဲ "
" ေျခာက္လ "
ဂုဏ္ရွိေစရမယ္
" မင္းက အန္တီသမီးကို ေမတၱာရွိလုိ႔ဆို "
" ဟုတ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ "
" အန္တီရဲ႕သေဘာထားကိုေျပာျပမယ္၊ အန္တီက သမက္အတြက္ဂုဏ္မငယ္ခ်င္ဘူးကြယ္ "
" အဲဒီအတြက္ေတာ့စိတ္ခ်ပါခင္ဗ်ာ၊ အန္တီရဲ႕ခ်မ္းသာၾကြယ္၀မႈကို ခုကတည္းကကၽြန္ေတာ္ ေျပာေနတာပါ "
သူျပင္ကိုယ္ျပင္
ေဒၚစိန္ဥက မနက္အေစာမွာေတာ့ အသုတ္စံုေရာင္းတယ္။ မဗ်ိဳင္းကအသုတ္လာစားရင္း....
" ေပါ့ေနလို႔ ဆားေလးထည့္ေပးပါဦး...
ငန္သြားလို႔မုန္႔ဖတ္ကေလးနည္းနည္းေလာက္....
ေျခာက္ေတာက္ေတာက္ၾကီးျဖစ္သြားျပီ၊ ဟင္းရည္ကေလးထည့္ေပးပါဦး...
နယ္လို႔ေကာင္းေအာင္ ပဲမႈန္႔ကေလးထည့္ေပးပါဦး...
အစာေတြကမ်ားသြားျပီ၊ မုန္႔ဖတ္ကေလးထည့္လိုက္ပါဦး... "
ဆိုျပီးစားလုိက္၊ ျပင္ခိုင္းလုိက္၊ ထည့္ခိုင္းလုိက္နဲ႔၀၀စားရေအာင္လုပ္တယ္။ စားလုိ႔၀ေတာ့မွ ထရပ္ျပီး ၅၀၀တန္ ထုတ္ေပးတယ္။ ေဒၚစိန္ဥက ၁၀၀တန္ျပန္အမ္းတယ္။ အဲဒီေတာ့မဗ်ိဳင္းက....
" အသုတ္က ၂၀၀ မဟုတ္လား.... "
" ၄၀၀ေလ၊ ညည္းစားတဲ့အသုတ္ကေတာင္ ခဏခဏျပင္ေသးတာပဲ၊ ငါယူမယ့္ေစ်းလဲျပင္ရမွာေပါ့ "
အံက်ပဲ
" မင္းကအန္တီ့သမီးကို ၾကိဳက္လုိ႔ဆို "
" ဟုတ္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ "
" ေျပာရမွာေတာ့အားနာပါရဲ့၊ အိမ္ေထာင္တခုတည္ေဆာက္တယ္ဆိုတာ စိတ္ခ်မ္းသာဖို႔လိုအပ္သလို လူခ်မ္းသာ ဖို႔ကလဲအေရးၾကီးတယ္ကြယ့္၊ ၂မ်ိဳးလံုးျပည့္စံုမွ အိမ္ေထာင္ေရးဆိုတာ သာယာမွာ "
" အန္တီတို႔ဘက္က လူခ်မ္းသာျပီးသားဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ့ဘက္က စိတ္ခ်မ္းသာဖို႔တာ၀န္ယူပါ့မယ္ခင္ဗ်ာ... "
စိုးရိမ္လို႔
" ေတာ္ေသးရဲ႕ကြာ၊ ငါ့မိန္းမကအထက္ပိုင္းမွာေနလို႔၊ မုန္တိုင္းဧရိယာထဲသာဆိုမလြယ္ဘူး "
" မင္းက မိန္းမအတြက္စိုးရိမ္တယ္ေပါ့ေလ "
" နယ္ေျမအတြက္စိုးရိမ္လုိ႔ပါကြာ သူ႔ေလအားကလဲေသးတာမဟုတ္ဘူး "
ၾကည့္ပါတယ္
သူေဌးရံုးခန္းထဲကို ၀င္လာတဲ့အခ်ိန္မွာ စာေရးမတစ္ေယာက္ကိုမေတြ႔လုိ႔ သူ႔ရံုးခန္းထဲေရာက္ေတာ့ မန္ေနဂ်ာ ကိုေခၚ ျပီး
" အလယ္စားပြဲမွာထိုင္တဲ့စာေရးမလာသလား "
" လာပါတယ္ "
" က်ဳပ္၀င္လာေတ့ာမေတြ႔ပါလား "
" ကၽြန္ေတာ့အလစ္မွာေပ်ာက္သြားတာပါဆရာ၊ ကၽြန္ေတာ္လဲ မ်က္စိေအာက္က အေပ်ာက္မခံပဲေစာင့္ၾကည့္ေန တာပါ၊ ဒီေန႔မနက္မွာ ဘာအလုပ္မွကိုမလုပ္ပါဘူးခင္ဗ်ာ။ "
ဖြင့္မယ္
" မန္ေနဂ်ာၾကီးလာပါဦး "
" ေျပာပါသူေဌး "
" ေရွ႕ခန္းမွာစာေရးမဘယ္ေလာက္ခန္႔ထားလဲ "
" ၁၀ေယာက္ပါ "
" အင္း ၁၀ေယာက္ဆိုေတာ့ က်ဳပ္အခန္းထဲမွာေနရာေပးဖို႔ဆံ့မွာမဟုတ္ဘူး၊ ဒီေတာ့ လက္သမားဆရာေခၚဗ်ာ "
" ဘာလုပ္မွာလဲဆရာ "
" ခန္းဆီးေတြျဖဳတ္ခုိင္းမလုိ႔ "
အတြင္းပစၥည္း
ဦးသာ၀ဆိုင္ထိုင္ေနတုန္း ေကာင္မေလး၂ေယာက္ေရာက္လာျပီး
" ေမေမဥရွိလား "
" ေရခ်ိဳးေနတယ္၊ ေစ်း၀ယ္မလို႔ဆို ငါေရာင္းတတ္ပါတယ္ "
" ေမေမဥမွသိမွာ "
" ငါလဲ တစ္ဆိုင္လံုးသိပါတယ္ ကဲ ေျပာဘာ၀ယ္မလဲ "
" အတြင္းပစၥည္း၀ယ္ခ်င္လုိ႔ "
အဲသည္အခ်ိန္မွာ ေဒၚစိန္ဥကေရခ်ိဳးရာက လွမ္းေအာ္တယ္။
" ကိုသာ၀ ေတာ္မသိဘူး၊ လစဥ္သံုးပစၥည္း၊ အတြင္းပစၥည္းတို႔ဆိုတာ က်ဳပ္မွသိတာ "
ဘာမွားလဲ
" ကိုသာ၀ "
" ဘာလဲကြ "
" ဒီေန႔ဘယ္ႏွစ္ရက္လဲ "
" ၈ရက္ေလ "
" ဒါျဖင့္ ဘာလို႔၉ရက္ေန႔ေန႔စြဲနဲ႔ မေဖာ့အေၾကြးယူ က်ပ္၃၅၀လို႔မွတ္ထားရတာလဲ၊ ေတာ့္ကိုအေၾကြးမေရာင္းပါနဲ႔ လို႔က်ဳပ္မွာထားသားပဲ၊ ဟိုမွာဆိုင္းဘုတ္လဲခ်ိတ္ထားတယ္ "
" မင္းဆိုင္းဘုတ္က ယေန႔အေၾကြးမေပးပါေလ "
" ဟုတ္တယ္ေလ မျမင္ဘူးလား "
" အဲဒါေၾကာင့္ မေဖာ့ကနက္ျဖန္စာရင္းထဲမွတ္ေပးပါဆိုျပီးေျပာလို႔ ေပးလိုက္တာေပါ့၊ ငါဘာမွားလို႔လဲ "
ၾကိဳတင္မွာပါ
ဟုိတယ္တခုတြင္ တည္းခိုေနေသာဧည့္သည္တဦးက နံနက္စာစားသံုးရန္စားေသာက္ခန္းမသို႔ေရာက္ရွိလာခဲ့ သည္။
" စားပြဲထိုးေလးလာပါဦး "
" ဟုတ္ကဲ့ လာပါျပီ "
" နံနက္စာစီစဥ္ေပးပါဦး "
" ဟုတ္ကဲ့ လိုအပ္တာမွာပါခင္ဗ်ာ "
" ၾကက္ဥေၾကာ္၊ ေကာ္ဖီတစ္ကရား၊ ေပါင္မုန္႔မီးကင္သံုးခ်ပ္၊ သိုးသားဟင္းတစ္ပြဲ၊ ပန္းသီး၊ ေရေႏြးၾကမ္း၊ ေပါင္မုန္႔အလြတ္သံုးခ်ပ္ ငါးမိနစ္အတြင္းရေအာင္ စီစဥ္ေပးပါ။ ျမန္ျမန္ေလးေနာ္... "
" ဒီေလာက္အမ်ိဳးအစားေတြကို ငါးမိနစ္အတြင္းရဖို႔ဆုိရင္ တစ္ရက္ေလာက္ၾကိဳတင္မွာမွ ရႏုိင္ပါတယ္ခင္ဗ်ာ။ "
ရထားေနာက္မက်ေအာင္
လန္ဒန္ျမိဳ႕ ရထားဌာန၌ အလုပ္လာေလွ်ာက္သူတစ္ဦးအား အရာရွိကလူေတြ႕ စစ္ေဆးေလသည္။
" နာမည္ေျပာပါ "
" စမစ္လို႔ေခၚပါတယ္ "
" မီးရထားလုပ္ငန္းအေၾကာင္းေလ့လာထားလား "
" ဟုတ္ကဲ့ "
" ျမိဳ႕ပတ္ရထားေတြအျမဲေနာက္က်ေနတာကို ေနာက္မက်ေအာင္ ဘယ္လုိလုပ္မလဲ "
အနည္းငယ္စဥ္းစားျပီးေနာက္....
" မီးရထားအ၀င္အထြက္ အခ်ိန္ဇယားကပ္ထားတာကို ျဖဳတ္ျပီးသိမ္းထားလိုက္ပါ့မယ္..."
မွန္မွန္ေျပာစမ္းပါ
က်န္းမာေရးမေကာင္းသည့္ ဇနီးသည္က သူ၏ခင္ပြန္းျဖစ္သူကို စိုးရိမ္စိတ္ျဖင့္ေမးျမန္းေလသည္။
" ရွင့္ကိုေမးစရာရွိတယ္ "
" ဘာမ်ားေမးစရာရွိလဲ ေနေကာင္းေအာင္သာေနပါကြာ "
" ကၽြန္မေမးတာ အမွန္အတိုင္းေျဖရမယ္ေနာ္ "
" ေအးပါ ကဲ.... ေမးေလ.... "
" ကၽြန္မေသသြားခဲ့ရင္ ရွင္ေနာက္အိမ္ေထာင္ျပဳမွာမဟုတ္လား "
" မင္းကလဲကြာ မဟုတ္တာ "
" ကဲပါ မွန္မွန္ေျဖစမ္းပါ "
" မင္းနဲ႔တူတဲ့ေနာက္အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ကိုေတာ့ ရွာယူမွာပါ "
ႏွစ္၂၀ျပည့္
အိမ္ေထာင္သက္ႏွစ္၂၀ျပည့္အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ဧည့္ခံပြဲျပဳလုပ္ျပီးေနာက္ ဇနီးသည္ကခင္ပြန္းျဖစ္သူအား ေမး ေလသည္။
" လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္၂၀ျဖစ္တဲ့ဒီလိုေန႔မွာ ကၽြန္မတို႔လက္ထပ္ခဲ့ၾကတယ္ေနာ္ "
" ဟုတ္တာေပါ့ "
" အဲဒီေန႔တုန္းက ေပ်ာ္လိုက္တာ မဂၤလာပြဲလာတဲ့လူေတြလည္း အမ်ားၾကီး "
" အင္း... ဟုတ္တယ္ "
" အဲဒီေန႔ကိုဘယ္ေတ့ာမွမေမ့ဘူး၊ ၀မ္းသာလြန္းလို႔။ ရွင္ေရာ... "
" ငါလည္းဘယ္ေတာ့မွ မေမ့ပါဘူး "
" ေပ်ာ္လြန္းလို႔လား "
" ငါ့ဘ၀မွာ စိတ္ဆင္းရဲမႈစတင္ခဲ့တဲ့ေန႔မို႔လို႔ေလ။ "
ပူေဆြးလိုက္ပံုက
အမ်ိဳးသားတစ္ဦးသည္ ကြယ္လြန္သြားေသာမိခင္၏ အုတ္ဂူေပၚတြင္ ပန္းအခ်ိဳ႕တင္ကာ သူ႕ကားရပ္ထားရာဆီသို႔ ျပန္ေလွ်ာက္လာခဲ့သည္။ ထိုသို႔ေလွ်ာက္လာရင္း အုတ္ဂူတစ္လံုးေဘးတြင္ ဒူးေထာက္ေနေသာအမ်ိဳးသားတစ္ဦး ကိုသတိျပဳမိေလသည္။ ထုိအမ်ိဳးသားသည္ သည္းလႈိက္အူလႈိက္ပူေဆြးေနသည့္ဟန္ရွိျပီး ပါးစပ္မွလည္း ေအာက္ ပါအတိုင္းေရရြတ္ကာ ပူေဆြးေနေလသည္။
" မင္းဘာေၾကာင့္ေစာေစာေသခဲ့ရတာလဲ၊ မင္းဘာေၾကာင့္ေစာေစာေသခဲ့ရတာလဲ "
ပထမအမ်ိဳးသားသည္ ထိုသူ၏အနားသို႔ခ်ဥ္းကပ္ျပီး ေမးၾကည့္လိုက္မိေလသည္။
" ကၽြန္ေတာ္ ခင္ဗ်ားရဲ့ကို္ယ္ေရးကိုယ္တာပူေဆြးမႈကိုေတာ့ ၀င္ေရာက္မစြက္ဖက္ခ်င္ပါဘူးဗ်ာ၊ ဒါေပမဲ့ အခုခင္ဗ်ား ရဲ့ နာက်င္ခံစားေနတဲ့ပံုစံမ်ိဳး အရင္ကမေတြ႔ဖူးလို႔၊ ဘယ္သူ႔အတြက္ဒီေလာက္ထိထိခိုက္ခိုက္ ပူေဆြးေနရတာလဲ၊ ခင္ဗ်ားကေလးအတြက္လား၊ မိဘအတြက္လား။ အဲဒီဂူထဲမွာရွိေနတာကေကာ ဘယ္သူလဲလို႔ သိပါရေစခင္ဗ်ာ။ "
" ကၽြန္ေတာ့္မိန္းမရဲ့ ပထမခင္ပြန္းပါ "
" အဲဒါနဲ႔မ်ား ဘာျဖစ္လုိ႔ဒီေလာက္ပူေဆြးေနရတာလဲ "
" သူေစာေစာစီးစီးေသသြားေတာ့ သူ႔ရဲ့ဒုကၡေတြကို ကၽြန္ေတာ္က သူ႔ကိုယ္စားခါးစည္းခံေနရလုိ႔ပါ "
ဟုတ္ကဲ့ဆရာ
အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးသည္ က်န္းမာေရးမေကာင္းေသာ သူမ၏ခင္ပြန္းအားေဆးခန္းသို႔ လိုက္ျပေပးေလသည္။ ခင္ပြန္းအား ေဆးစစ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ျပီးေနာက္ ဆရာ၀န္ကသူ၏ရံုးခန္းအတြင္းသို႔ သူမအားေခၚကာခင္ပြန္းသည္ အတြက္ တီးတိုးမွာၾကားေလသည္။
" မင္းရဲ့ခင္ပြန္းဟာ စိတ္ဖိစီးျပီး စိတ္ကစဥ့္ကလ်ားေရာဂါ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျဖစ္ေနတယ္။ တကယ္လို႔သာ ငါ့ရဲ့ ညႊန္ၾကားခ်က္ကို ဂရုတစိုက္မလုိက္နာဘူးဆိုရင္ မင္းရဲ့ခင္ပြန္းဟာ က်ိန္းေသေပါက္ေသမွာပဲ "
" ဟုတ္ကဲ့ဆရာ "
" နံက္တိုင္းသူ႔ကို က်န္းမာေရးဓာတ္စာေကၽြးရမယ္၊ အခ်ိန္တိုင္းသူ႔ကိုစိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ထားရမယ္၊ ညစာကို သူ႔အတြက္ ေကာင္းေကာင္းျပင္ဆင္ခ်က္ျပဳတ္ေကၽြးေမြးရမယ္။ "
" ဟုတ္ကဲ့ဆရာ "
" ေ၀ယ်ာ၀စၥေတြနဲ႔သူ႔ကို ၀န္မပိေစနဲ႔။ ျပသာနာေတြကိုလည္းသူနဲ႔မေဆြးေႏြးေလနဲ႔၊ ေဆြးေႏြးရင္သူ႔အေျခအေန ပိုဆိုးလာလိမ့္မယ္၊ သူ႔ကို နားပူနားဆာမလုပ္နဲ႔၊ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ သူ႔ကိုအျမဲတမ္းခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ေနဖို႔ပဲ၊ အဲဒီ လိုသာ မင္းလိုက္နာခဲ့မယ္ဆိုရင္ တစ္ႏွစ္အတြင္း မင္းခင္ပြန္းရဲ့က်န္းမာေရးဟာ လံုးလံုးျပန္ေကာင္းလာလိမ့္မယ္"
" ဟုတ္ကဲ့ဆရာ "
အိမ္အျပန္လမ္းတြင္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူက ဇနီးသည္အား ဤသို႔ေမးေလသည္။
" ဆရာ၀န္က မင္းကိုဘာေတြေျပာလိုက္လဲ "
" ရွင္မၾကာခင္ ေသရေတာ့မယ္လုိ႔ေျပာလိုက္တယ္ "
ေစာင့္ပါ
ဂၽြန္ႏွင့္စမစ္အမည္ရွိမိတ္ေဆြႏွစ္ဦးအားလပ္ရက္တစ္ရက္၌ ငါးမွ်ားရင္းစကားေျပာလ်က္ရွိသည္။
" အိမ္မွာေနရတာ အဆင္မေျပပါဘူးကြာ "
" ဘာျဖစ္လို႔လဲ "
" ငါ့မိန္းမနဲ႔စကားမေျပာတာၾကာျပီ "
" ဟုတ္လား "
" အဲဒါ ဒီမိန္းမကို ကြာရွင္းလုိက္ရင္ေကာင္းမလားလို႔စဥ္းစားေနတယ္ "
" ေကာင္းတယ္ ျမန္ျမန္သာကြာရွင္လိုက္ကြာ "
" ဘာျဖစ္လို႔လဲ "
" မင္းနဲ႔ကြာရွင္းျပီးတဲ့အထိေစာင့္ပါလုိ႔ ငါ့ကိုေျပာထားလို႔ "
ပိုေကာင္းသြားမွာပါ
ေဘာလံုးျပိဳင္ပြဲတစ္ပြဲ၏ေနာက္ဆံုးဗိုလ္လုပြဲ၌ ဒိုင္လူၾကီးအျဖစ္တာ၀န္ယူခဲ့သူတစ္ဦးက အိမ္ေရာက္သည္ႏွင့္ သူတာ၀န္ယူခဲ့မႈကို သူ႔ဇနီးအား ေျပာျပေလသည္။
" ဒီေန႔ေဘာလံုးပြဲၾကည့္ေသးလား "
" ၾကည့္တာေပါ့ "
" ေဘာလံုးသမားေတြ ကစားတာၾကမ္းေတာ့ အေတာ္ေလးထိန္းခဲ့ရတယ္ "
" အင္း "
" ပြဲကလညး္ေကာင္းတယ္ကြာ "
" ဟုတ္တယ္ "
" ငါေဘာလံုးပြဲၾကီးၾကပ္တာ ေကာင္းတယ္မဟုတ္လား "
" အမွန္အတုိင္းေျပာရရင္... "
(ဇနီးသည္က စကားကိုဆက္မေျပာပဲရပ္ထားရာ)
" ေျပာေလကြာ အမွန္အတိုင္းေျပာစမ္းပါ "
" ရွင္မပါရင္အဲဒီပြဲက ဒီ့ထက္ပိုေကာင္းသြားမွာ "
တူလိုက္တာေနာ္
ေဘာလံုးပြဲမ်ားၾကည့္လြန္းသျဖင့္ဇနီးျဖစ္သူႏွင့္စိတ္အခန္႔မသင့္ျဖစ္ေနသည့္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူသည္ဇနီးျဖစ္သူမီးဖြား ေၾကာင္း တယ္လီဖုန္း၀င္လာသျဖင့္ ေဆးရံုသို႔အျမန္လုိက္သြားခဲ့သည္။
" စိုးရိမ္လိုက္တာ၊ ေနေကာင္းရဲ့လား "
" ေကာင္းပါတယ္ "
" သားေလးဆိုေတာ့ ကိုယ္၀မ္းသာလုိက္တာကြာ "
" ဟုတ္တယ္ "
" ကေလးလည္းက်န္းမာတယ္လုိ႔ ဆရာ၀န္ေတြကေျပာတယ္မဟုတ္လား "
" က်န္းမာတယ္ ဘာေရာဂါမွမရွိဘူးတဲ့၊ သားေလးကိုၾကည့္စမ္း ဘယ္သူနဲ႔တူလဲဟင္ "
" ကိုယ့္သားေလးက စီရိုနယ္ဒိုနဲ႔တပံုစံတည္းပဲေနာ္... "
ႏွစ္၂၀ျပည့္ျပီေလ
အမ်ိဳးသမီးတဦးသည္ ညသန္းေခါင္အခ်ိန္မွအိပ္ရာမွႏိုးလာစဥ္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူအိပ္ရာထဲတြင္မရွိသည္ကုိ သိလုိက္ ရေလသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သူမေအာက္ထပ္သို႔ဆင္းခဲ့ရာ မီးဖိုေခ်ာင္အတြင္းရွိစားပြဲတြင္ ေကာ္ဖီတစ္ခြက္ကိုေရွ့၌ခ် လ်က္ထိုင္ေနေသာ ခင္ပြန္းသည္အားေတြ႔လုိက္ရေလသည္။ သူသည္ေရွ့ရွိနံရံကိုစိုက္ၾကည့္ကာ အေတြးနယ္ခ်ဲ႕ လ်က္ရွိသည္ကုိ သူမေတြ႔လိုက္ရျပန္သည္။ ထို႔အျပင္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူမ်က္ရည္သုတ္ျပီး ေကာ္ဖီတစ္ငံုေသာက္ လိုက္သည္ကိုလည္း သူမေတြ႔လိုက္ရသျဖင့္ သူမသိလုိသည္ကိုေမးလုိက္သည္။
" ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ေယာက်္ားေရ ဒီအခ်ိန္ၾကီးက်မွ ဘာျဖစ္လုိ႔ ေအာက္ဆင္းထိုင္ေနရတာလဲ "
" ဟိုး... လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္၂၀တုန္းက မင္းအသက္၁၆ႏွစ္အရြယ္မွာ မင္းနဲ႔ကိုယ္ခ်ိန္းေတြ႔ခဲ့ၾကတာ မင္းမွတ္မိရဲ့လား "
" မွတ္မိတာေပါ့ "
"အဲဒီတုန္းက ကိုယ့္ကားရဲ့ေနာက္ခန္းမွာရွိေနၾကတဲ့မင္းနဲ႔ကိုယ့္ကိုမင္းအေဖမိသြားတာကိုလည္းမွတ္မိေသးလား"
" ဒါလည္းမွတ္မိတာပဲ "
" အဲဒီအခ်ိန္မွာ မင္းအေဖက ကိုယ့္ရဲ့မ်က္ႏွာကိုေသနတ္နဲ႔ခ်ိန္ျပီး မင္းငါ့သမီးကိုယူရင္ယူ၊ မယူရင္ေထာင္ထဲမွာ ႏွစ္၂၀ေနရေစ့မယ္လို႔ေျပာခဲ့တာလည္း မွတ္မိဦးမွာေပါ့ "
" သိပ္မွတ္မိတာေပါ့ "
ခင္ပြန္းသည္က သူ၏ပါးျပင္ေပၚသို႔က်ေနေသာ မ်က္ရည္ကိုထပ္သုတ္ရင္း ေျပာလိုက္သည္မွာ
" ဒါဆို ဒီေန႔ကိုယ္မင္းနဲ႔ေနခဲ့တာ ႏွစ္၂၀ျပည့္ျပီျဖစ္လို႔ ကိုယ္ထြက္သြားလို႔ရျပီေပါ့ "
"ဘာရယ္ "
ျဖစ္ပံုက
နယူးေယာက္ျမိဳ႔မွ ေလ့ာစ္အိန္ဂ်လိစ္ျမိဳ႔သို႔ ပ်ံသန္းလာေသာခရီးသည္တင္ ေလယာဥ္တစ္စင္းေပၚတြင္ ေလယာဥ္ မွဴး၏ အသံထြက္ေပၚလာသည္။
" ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခရီးသည္တင္ေလယာဥ္ဟာ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ျမိဳ႔သို႔ဦးတည္ပ်ံသန္းေနပါတယ္ "
" ခါးပတ္ျဖဳတ္လို႔ရျပီလား "
" ဟုတ္ကဲ့ အခုခ်ိန္မွာခါးပတ္ေတြျဖဳတ္ျပီး ေအးေအးေဆးေဆးေနလို႔ရပါျပီ "
" ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ "
ေနာက္မိနစ္၂၀ခန္႔ၾကာေသာ္...
" ခရီးသည္မ်ားခင္ဗ်ား ကၽြန္ေတာ္တို႔ေလယာဥ္ကို ဆီမျဖည့္ခဲ့မိပါဘူး။ ခါးပတ္မ်ားျပန္ပတ္ျပီး အသင့္သာျပင္ထား ၾကပါေတာ့ "
ဒါေၾကာင့္ပါ
အၾကိတ္အနယ္ယွဥ္ျပိဳင္ကစားရသည့္ဗိုလ္လုပြဲကို ၾကီးၾကပ္ခဲ့ရသည့္ဒိုင္လူၾကီးအား ေဘာလံုးပြဲအျပီးတြင္ သတင္း ေထာက္တစ္ဦးက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းေလသည္။
" ဒီေန႔ပြဲက အၾကိတ္အနယ္ရွိျပီး ပြဲေကာင္းတစ္ပြဲလို႔ထင္ပါသလား "
" စိတ္လႈပ္ရွားစရာေကာင္းတဲ့ပြဲပါပဲ "
" ဒီပြဲမွာ ႏွစ္ဖက္ကစားသမားေတြ ကစားပံုနည္းနည္းၾကမ္းတယ္ေနာ္ "
" အႏိုင္ရလုိစိတ္နဲ႔ပါ "
" ဒီေလာက္ပြဲၾကမ္းေနေပမယ့္ အ၀ါကတ္၊ အနီကတ္ေတြထုတ္မသံုးခဲ့ဘူးေနာ္... အဲဒါ... ဘာျဖစ္လုိ႔ပါလဲ... "
" ႏွစ္ကတ္စလံုး အိမ္မွာေမ့က်န္ခဲ့လို႔ပါ "
အၾကံျပဳလိုက္ပံုက
Company ပိုင္ရွင္သူေဌး၏ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေပ်ာက္ဆံုးသြားသျဖင့္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္ရမည္ကို သူ၏မန္ေနဂ်ာ မ်ားႏွင့္ေဆြးေႏြးရာ
သူေဌး ။ ။ စီမံမန္ေနဂ်ာ အၾကံဥာဏ္ေပးပါဦး...
စီမံမန္ေနဂ်ာ။ ။ ရဲစခန္းကိုအေၾကာင္းၾကားသင့္ပါတယ္သူေဌး
သူေဌး ။ ။ အင္း... ဟုတ္ေတာ့ဟုတ္ပါတယ္...ကဲ အုပ္ခ်ဳပ္မႈမန္ေနဂ်ာ ေျပာပါဦးခင္ဗ်ာ
အုပ္ခ်ဳပ္မႈမန္ေနဂ်ာ။ ။ သံသယရွိတဲ့ လူေတြစာရင္းျပဳစုျပီး ရဲစခန္းကိုေပးလိုက္တာေကာင္းမယ္
သူေဌး ။ ။ ဒါလည္း စဥ္းစားသင့္တဲ့အခ်က္ပါပဲ။ ကဲ...ေငြစာရင္းမန္ေနဂ်ာကေကာဘယ္လိုသေဘာ
ရလဲ
ေငြစာရင္းမန္ေနဂ်ာ။ ။ သူေဌးရဲ့ ဘဏ္စာရင္းကို ၾကည့္လိုပါတယ္
သူေဌး ။ ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ
ေငြစာရင္းမန္ေနဂ်ာ။ ။ ကားအသစ္တစ္စီး၀ယ္ဖို႔ မွတ္ခ်က္ျပဳမလုိ႔ပါ
ရပါတယ္
Company ပိုင္ရွင္တစ္ဦးက မန္ေနဂ်ာရာထူးအတြက္ ေလွ်ာက္ထားသူသံုးဦးအား လူေတြ႔စစ္ေဆးေမးျမန္းလ်က္ ရွိရာ ထိုရာထူးအတြက္ အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ရတစ္ဦး၊ ကြန္ပ်ဴတာကၽြမ္းက်င္သူတစ္ဦးႏွင့္ စာရင္းအင္းကၽြမ္းက်င္သူ တစ္ဦးတို႔အား ေမးခြန္းေမးရာ
ပိုင္ရွင္။ ။ ၂နဲ႔၂ေပါင္းရင္ ဘယ္ေလာက္ရလဲ...
အင္ဂ်င္နီယာဘြဲ႔ရ။ ။ ကိန္းဂဏန္းမ်ားတြက္ခ်က္ႏိုင္သည့္ေပတံကိုအိတ္ထဲမွထုတ္ကာစစ္ေဆးၾကည့္ရႈျပီး
၄ရပါတယ္ဆရာ။
ပိုင္ရွင္။ ။ ခင္ဗ်ားကေရာ ၂နဲ႔၂ေပါင္းရင္ ဘယ္ေလာက္ရလည္းေျပာပါဦး....
ကြန္ပ်ဴတာကၽြမ္းက်င္သူ။ ။ အိတ္ထဲမွဂဏန္းေပါင္းစက္ကိုထုတ္ကာခလုတ္မ်ားႏွိပ္ျပီးေနာက္ ၄ရပါတယ္ဆရာ
ပိုင္ရွင္။ ။ ကဲ.... ခင္ဗ်ားလည္းေျပာပါဦး.....
စာရင္းအင္းသမား။ ။ ပိုင္ရွင္၏မ်က္ႏွာကိုအတန္ၾကာစူးစိုက္ၾကည့္ရႈျပီးမွ ဘယ္ေလာက္ျဖစ္ေစခ်င္လည္း
ေျပာပါဆရာ
ဖယ္ရွားလိုက္ပံုက
ေျမးျဖစ္သူ၏လည္ေခ်ာင္းအတြင္း အိမ္ရိုက္သံတစ္ေခ်ာင္း၀င္သြား၍ ပုဂၢလိကေဆးခန္းတစ္ခန္း၌ ခြဲစိတ္ဖယ္ရွား ေနမႈကိုၾကည့္ရႈေနေသာတူျဖစ္သူအား အဘြားျဖစ္သူက ဖုန္းျဖင့္လွမ္းေမးခဲ့သည္။
" ဘယ္လိုေနလဲ "
" ခြဲစိတ္ေနတုန္းပါပဲ "
" ၾကာလိုက္တာ "
" ခက္ခက္ခဲခဲ ခြဲစိတ္ေနရတယ္ "
" လြယ္ပါ့မလား "
" ၾကိဳးစားေနၾကပါတယ္ "
" အဲဒီသံေခ်ာင္းက မထြက္ေသးဘူးလား "
" ဟာ..... ထြက္သြားျပီ "
" ဟဲ့.... ဘာထြက္သြားတာလဲ သံေခ်ာင္းလား... "
" ဟုတ္ဘူး.... အသက္ "
ေၾသာ္ အလုပ္
Company တစ္ခုတြင္အလုပ္ခ်ိန္၀င္ခ်ိန္အျမဲတမ္းေနာက္က်ေရာက္ျပီးအိမ္ျပန္ခ်ိန္ေစာ၍ျပန္တတ္သည့္၀န္ထမ္း တစ္ဦးအား မန္ေနဂ်ာကေခၚယူသတိေပးေလသည္။
" အလုပ္၀င္ခ်ိန္ေနာက္က်ျပီး ျပန္ခ်ိန္က်ေတာ့ ေစာေနတယ္ "
" ဟုတ္ကဲ့ျပင္ပါ့မယ္ "
" ေန႔လည္မွာလည္းလက္ဖက္ရည္ေသာက္ခ်ိန္၊ ထမင္းစားခ်ိန္၊ စကားေျပာခ်ိန္ေတြကမ်ားျပီး အလုပ္ခ်ိန္ကနဲနဲပဲ
ရွိေနတယ္ ျပင္ပါ "
" ဟုတ္ကဲ့ပါ "
" တစ္ႏွစ္လံုးမွာ ခင္ဗ်ားအလုပ္ခ်ိန္ကနဲနဲေလးပဲရွိေနတယ္ ဒါေၾကာင့္...မနက္ျဖန္က တစ္ႏွစ္လံုးရဲ့ေနာက္ဆံုးေန႔ပဲ ၈နာရီအျပည့္အလုပ္လုပ္ရမယ္ "
" မနက္ျဖန္ကၽြန္ေတာ့္နားရက္ပါဆရာ "
စီးပြားေရးကေလးေျပလည္လာသျဖင့္ ၀မ္းသာရမည္ဟု စိတ္မကူးႏိုင္မီမွာပင္ မိတ္ေဆြေဟာင္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဒုကၡသည္ ျပန္ေရာက္လာသည္။ စိတ္ဆင္းရဲမႈမ်ားကမဆံုးႏိုင္ေအာင္ရွိေသာ္လည္း ေပ်ာ္ရႊင္မႈမ်ားက ကန္႔သတ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားႏွင့္ပင္ရွိေနသည္။ ၾကည္သာရႊင္ပ်ရယ္ေမာရျခင္းက တိုေတာင္းလွျပီး၊ ၀မ္းနည္းပူေဆြးရျခင္းက ရွည္လ်ားလွသည္။ ကံၾကမၼာသည္ ေနေရာင္ေပး၍ မိုးသက္ က်လာျပန္သည္။
“ နႏၬာ၀န္ဥယ်ာန္မွာအပန္းေျဖခ်င္တဲ့လူဟာ လမ္းေဘးမွာေတြ႔တဲ့သစ္ပင္ရိပ္မွာအေမာေျဖရင္း အခ်ိန္မျဖဳန္းသင့္ ပါဘူး ”
“ ငွက္ေတြလို ပ်ံသန္းစရာေတာင္ပံရွိရင္ နားေနဖို႔ေျခေထာက္လဲရွိရမယ္၊ ပ်ံသန္းဖို႔ေတာင္ပံသာရွိျပီး၊ နားေနဖို႔ ေျခေထာက္မရွိလို႔ကေတာ့ မင္းမရပ္မနားပ်ံသန္းေနရမွာပဲ၊ ပ်ံရင္းပ်ံရင္းနဲ႔ရင္ကြဲျပီး ေသပြဲ၀င္ရံုရွိမွာပဲ ”
လူေတြဟာ လူေလာကဆိုတဲ့ ေဘာလံုးကြင္းၾကီးထဲမွာ ဘ၀ပန္းတိုင္ဆိုတဲ့တစ္ဘက္အသင္းနဲ႔ အျမဲတမ္းယွဥ္ျပိဳင္ ေနတာပါပဲ၊ ဘ၀အေျခအေနဆိုတာကေတာ့ ဒိုင္လူၾကီးပဲ၊ မင္းဟာေအာင္ျမင္သလား၊ ဆံုးရႈံးသလားဆိုတာ သူ က အဆံုးအျဖတ္ေပးလိမ့္မယ္။ လူမႈေရးဆိုတဲ့အလံကိုင္လူၾကီးရယ္၊ ဥပေဒဆိုတဲ့အလံကိုင္လူၾကီးရယ္က မင္းရဲ႕ ေဖာက္ျပန္မႈေတြကို ညႊန္ျပလိမ့္မယ္၊ မင္းကသာမန္ 'ေဖာင္း' ျဖစ္ရင္၊ လူမႈေရးဆိုတဲ့အလံကိုင္လူၾကီးကညႊန္ျပ မယ္၊ ၾကီးေလးတဲ့ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ရင္ ဥပေဒဆိုတဲ့အလံကိုင္လူၾကီးကမင္းကိုကြင္းအျပင္ကို ဆြဲထုတ္လိမ့္မယ္။
တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ဂိုးဟာမင္းဘ၀ရဲ႕ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ပဲ၊ အဲဒီဂိုးကိုရႊတ္ႏိုင္မွ မင္းဘ၀ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ေရာက္မယ္။ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ေနာက္တန္း လူႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ အခက္အခဲရယ္၊ မိုက္မဲမႈရယ္၊ အဲဒီက စားသမားႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕နံရံၾကီးေတြပဲ၊ ေလ့လာနည္းပါမႈ၊ စိတ္အားငယ္မႈ၊ အက်င့္စာ ရိတၱ စရိုက္ဆိုးမႈေတြဟာ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ အလယ္တန္းလူေတြပဲ၊ သူတို႔ကလဲ မင္းဘ၀ရည္မွန္းခ်က္ "ဂိုး" မရ ေအာင္ ခုခံကာကြယ္ၾကမယ္၊ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႔ ေရွ႕တန္းလူငါးေယာက္ကေတာ့ ညာေတာင္ပံက စီးပြား ေရးမဖူ လံုမႈ၊ လက္၀ဲေတာင္ပံက ေလာကဓံ၊ စင္တာေဖာ္၀ပ္ေခၚတဲ့ အလယ္လူက ပညာဥာဏ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈ၊ ဗယ္အ တြင္းလူက ပ်င္းရိမႈ၊ ညာအတြင္းလူက လံု႕လ၀ီရိယနည္းပါးမႈပဲ။
မင္းရဲ႕အသင္းကဂိုးသမားဟာ ရိုးသားျခင္းပဲ၊ ရိုးသားျခင္းဟာ အေရးၾကီးတယ္၊ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ အလယ္လူ စင္တာေဖာ္၀ပ္ ပညာဥာဏ္ခ်ိဳ႕တဲ့မႈဟာ မင္းရဲ႕ရိုးသားျခင္းကို ဂိုးရေအာင္ ၾကိဳးစားမွာပဲ၊ မင္းဟာ တစ္ဘက္အ သင္း ကို မႏိုင္ခ်င္ရင္ေန၊ ရိုးသားျခင္းဆိုတာ မပ်က္စီးေအာင္ ဂိုးမရေအာင္ ခုခံကာကြယ္ရမွာပဲ၊ မင္းရဲ႕ေနာက္ တန္းလူ ႏွစ္ေယာက္ကေတာ့ သည္းခံျခင္းနဲ႔ဇြဲပဲ၊ တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ တိုက္စစ္ကို ဇြဲနဲ႔သည္းခံျခင္းကၾကံ႕ၾကံ႕ခံ ႏိုင္ရမယ္၊ မင္းရဲ႕အသင္းကအလယ္လူေတြကေတာ့ ဗဟုသုတရယ္၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈရယ္၊ ယဥ္ေက်းသိမ္ ေမြ႕မႈရယ္၊ သူ တို႔ဟာ မင္းကို ခုခံကာကြယ္လဲေပးရမယ္၊ ဂိုးရေအာင္လဲ တိုက္စစ္ဆင္ရမယ္။
မင္းရဲ႕အသင္းက ေရွ႕တန္းအလယ္လူစင္တာေဖာ္၀ပ္ကေတာ့ ညာဏ္ပညာပဲ၊ သူကဘ၀ပန္းတိုင္ဆိုတဲ့ဂိုးရ ေအာင္ တိုက္စစ္ဆင္ရမွာပဲ၊ မင္းရဲ႕ဗယ္ေတာင္ပံဟာ ၾကိဳးစားျခင္းပဲ၊ ၾကိဳးစားျခင္းကရတဲ့ေဘာလံုးကို တစ္အား ေျပးဆြဲရ မယ္၊ မင္းရဲ႕ညာေတာင္ပံက ကုသိုလ္ကံပဲ၊ တစ္ခါတစ္ေလ ကုသိုလ္ကံကလဲ ညာေတာင္ပံအေျပးသန္ သလို မင္း ကိုေဖးမႏိုင္ပါလိမ့္မယ္၊ မင္းရဲ႕ညာအတြင္းလူက ၀ီရိယ၊ ဗယ္အတြင္းလူက စိတ္ဓါတ္ပဲ၊ ၾကိဳးစားျခင္း၊ ၀ီရိယ၊ ဥာဏ္ ပညာ၊ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ကုသိုလ္ကံဆိုတဲ့ေရွ႕တန္း တိုက္စစ္မွဴးေတြက ဘ၀ပန္းတိုင္ဂိုးရေအာင္ ၾကိဳးစားရမွာပဲ။
တစ္ဘက္အသင္းရဲ႕ဘ၀ပန္းတိုင္ဆိုတဲ့ဂိုးကိုမ်ားမ်ားရႊတ္ႏိုင္ရင္ ဘ၀အေျခအေနဆိုတဲ့ဒိုင္လူၾကီးကမင္းကို အ မွတ္မ်ားမ်ားေပးမွာပဲ၊ အဲဒီအခါမွာမင္းဟာေအာင္ျမင္မွာပဲ၊ မင္းရဲရိုးသားျခင္းကိုဂိုးအရႊတ္ခံရရင္ေတာ့ မင္းရံႈးမွာ ပဲ။
တစ္ဘက္အသင္းရဲ႔ ဘ၀ပန္းတိုင္ဆိုတဲ့ ဂိုးကိုမ်ားမ်ားရႊတ္ႏိုင္ရင္ ဘ၀အဖျခအေနဆိုတဲ့ဒိုင္လူၾကီးက မင္းကို အ မွတ္မ်ားမ်ားေပးမွာဘဲ၊ အဲဒီအခါမွာ မင္းဟာေအာင္ျမင္မွာဘဲ၊ မင္းရဲ႕ရိုးသားျခင္းကို ဂိုးအရႊတ္ခံရရင္ေတာ့ မင္း ရႈံးမွာဘဲ။။
ေအး..........ေဘာလံုးကစားတဲ့အထဲမွာ ကိုယ့္အသင္းဘယ္ေလာက္ပဲရႈံးရႈံး ဒိုင္းဆုမရခ်င္ေနပါေစ၊ ဆုရတဲ့လူ ႏွစ္ေယာက္ရွိတတ္တယ္၊ အဲဒီလူေတြကအေကာင္းဆံုးေဘာလံုးသမားနဲ႔ အသန္႔ရွင္းဆံုးေဘာလံုးသမားပဲ၊ ကိုယ့္ အသင္းရႈံးခ်င္ရႈံးပါေစ၊ အေကာင္းဆံုးေဘာလံုးသမားနဲ႔အသန္႔ရွင္းဆံုးေဘာလံုးသမားျဖစ္ေအာင္ၾကိဳးစားဖို႔ အခြင့္ အေရးရွိေသးတယ္ကြ...၊ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ကြာ အားကစားစိတ္ဓာတ္အျပည့္နဲ႔ “ေဖာင္း”မျဖစ္ေအာင္က စား၊ မႏုိင္ရင္ေန မရႈံးေစနဲ႔၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ သေရပြဲေပမယ့္ အမွတ္တစ္မွတ္ အျမဲရေနရင္လံုးလံုးရႈံးျပီး၊ အမွတ္ မရတဲ့လူထက္ ကိုယ္သာမွာပဲ....၊ ဒါက အေရးၾကီးဆံုးေနာ္၊ အေကာင္းဆံုးကိုေျပာရဦးမယ္။
“ ေအး.... အေကာင္းဆံုးကေတာ့ပြဲတိုင္းမွာႏိုင္ေအာင္ကန္သေရပြဲမျဖစ္ေစနဲ႔၊ အခ်ိန္ပိုေပးျပီးမကစားနဲ႔၊ အခ်ိန္ပို ကစားရတာသိပ္ျပီးပင္ပန္းတယ္ကြ၊ ဒါဆိုရင္ ဘ၀ပန္းတိုင္ဆိုတဲ့ဂိုးအေရအတြက္မ်ားျပီး ခ်န္ပီယံဖလားဆုကို မင္းရမွာပဲ။ ”
၁။ စာၾကိဳးစားျခင္း
ဆရာေတာ္ရွင္အာ၀ိစၥ၀ံသသည္ စာက်က္ရာတြင္အခ်ိန္ကုန္မည္စိုးသျဖင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ေသာအစာမ်ားကိုစားျပီး ကုဋီ (အိမ္သာ)မတက္ေပ။ စာက်က္လွ်င္ အိပ္ငိုက္ မည္စိုးသျဖင့္ ေရတြင္းေဘာင္ႏွစ္ဘက္ေပၚတြင္ ပ်ဥ္ျပားခင္းျပီး၊ ထိုပ်ဥ္ျပားေပၚတြင္ တက္ထိုင္ျပီးစာက်က္ေလသည္။ အိပ္ငိုက္လွ်င္ေရတြင္းထဲက်မည္စိုးရိမ္ရသျဖင့္ အိပ္မငိုက္ ေသာနည္းဟု သိရသည္။
၂။ ဇြဲ
စာေရးဆရာၾကီးခ်ား(လ္)(စ္)ဒစ္ကင္းသည္ သူ၏၀တၱဳကိုမဂၢဇင္းတိုက္မ်ားက(၁၀၀)ၾကိမ္အထိအပယ္ခံရေသာ္ လညး္ ဇြဲမပ်က္ခဲ့သျဖင့္ကမၻာေက်ာ္စာေရးဆရာၾကီးျဖစ္ရသည္ဟု သိရသည္။
၃။ လံု႔လ
အေမရိကန္သမၼတၾကီးအီဗရာဟင္လင္ကြန္းသည္ ကိုယ္ပိုင္စာအုပ္မ၀ယ္ႏိုင္သျဖင့္စာအုပ္ငွားရမ္းရန္တေန႔လွ်င္ မိုင္(၂၀)ခန္႔အထိလမ္းေလွ်ာက္ျပီး စာအုပ္သြားငွားရမ္းရသည္ဟု သိရသည္။
၄။ ဆု
ဆရာေတာ္ဦးဥတၱမသည္ သူ၏ညီဒုတိယဆုရေသာဆုကိုျမစ္ထဲလႊင့္ပစ္ျပီး ပထမဆုရမွဂုဏ္ယူရမည္ဟု ေျပာ ဆိုဖူးသည္ဟု သိရသည္။
၅။ စာရိတၱ
စာရိတၱသည္လူ၏ကိုယ္ပိုင္ပစၥည္းထဲတြင္တန္ဖိုးအရွိဆံုးပစၥည္းႏွင့္ စိတ္ခ်မ္းသာစြာခံစားရေသာစည္းစိမ္ဟု သိရ သည္။
၆။ ရိုးသားျခင္း
လူသည္ခ်မ္းသာျခင္းႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ၾကီးျမတ္ျခင္းႏွင့္လည္းေကာင္း၊ ပဋိညာဥ္မဖြဲ႕ထားေသာ္လည္း ရိုးသား ျခင္းႏွင့္ ပဋိညာဥ္ဖြဲ႕ထားသည္။
၇။ အေပါင္းအသင္း
ကိုယ့္ျခံစည္းရိုးလံုမွ အိမ္နားနီးခ်င္းေကာင္းကိုရတတ္သည္။ ထို႔အျပင္အေပါင္းအသင္းမ်ားသူသည္ မိတ္ေဆြစစ္ မ်ားကိုမရတတ္။
၈။ ဗဟုသုတ
ဗဟုသုတသည္ၾကယ္ေရာင္၊ လေရာင္ထက္ေတာက္ပျပီး ေက်ာက္ေဆာင္၊ ေက်ာက္ခဲထက္ခိုင္ျမဲသည္ဟု သိရ သည္။
၉။ အလုပ္
ဘုရားသခင္ကေကာင္းခ်ီးေပးျခင္းသည္ လူသည္အလုပ္တြင္ရွိေနျခင္းျဖစ္ျပီး၊ အလုပ္တြင္ရွိေနေသာလူကိုဘုရား သခင္က ထပ္မံေကာင္းခ်ီးေပးရန္မလိုအပ္ေတာ့ဟုသိရသည္။
၁၀။ သည္းခံျခင္း
ေျမၾကီးပမာ သည္းခံရာ၏။
၁၁။ ရွက္ေၾကာက္ျခင္း
မဟုတ္တာကို မလုပ္ရန္။
၁၂။ ေငြ
လူသည္ ေငြစကၠဴအတုကို တစ္ခါတစ္ရံလုပ္ေသာ္လည္း၊ ေငြစကၠဴက "လူအတု" ကိုအျမဲလုပ္ေနသည္။
၁၃။ အရက္
ရွင္ေတာ္ဘုရားေဟာၾကားသည့္ အဆိပ္ရည္။
၁၄။ မိန္းမ
အခ်ိန္မတိုင္မီ ရန္သူ၊ အခ်ိန္တန္လွ်င္ အေဖာ္မြန္။
၁၅။ ေလာင္းကစား
ေလာင္းကစားျခငး္သည္ ပထမတြင္ဥပေဒႏွင့္ေလာင္းကစားရျပီး၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ဘ၀ႏွင့္ေလာင္းကစားရျခင္း ျဖစ္သည္။
၁၆။ ပ်င္းရိျခင္း
ကိုယ့္ကိုကိုယ္ သတ္ေသျခင္း။
၁၇။ သင္ၾကားျခင္း
လူတစ္ေယာက္ထံတြင္ တပည့္ခံလွ်င္လူတစ္ရာေပၚတြင္ ဆရာလုပ္ႏိုင္ရမည္။
၁၈။ လမ္းစဥ္
ရိုးရိုးက်င့္ ျမင့္ျမင့္ၾကံ၊ မွန္တာေျပာ၊ ဟုတ္တာလုပ္။
